Σεραφείμ Κωνσταντινίδης

Μια σειρά από επενδυτικές φούσκες

Ορισμένα πράγματα είναι αναλλοίωτα, ισχύουν πάντα. Οπως, για παράδειγμα, η διαπίστωση ότι όταν οι τιμές είναι φθηνές οι (ενδεχόμενοι) αγοραστές δεν έχουν χρήματα! Με κάποιο «μαγικό» τρόπο, όταν οι αγοραστές έχουν ρευστότητα οι τιμές έχουν αρχίσει ήδη την άνοδο!
Ούτε η διαπίστωση αυτή είναι πρωτοφανής. Η οικονομική ιστορία εξελίσσεται μέσα από… φούσκες. Η μακρά περίοδος χαμηλών επιτοκίων δημιούργησε και στη συνέχεια συντήρησε άνοδο των αξιών όχι τόσο στα χρηματιστήρια όσο κυρίως στις τιμές των ακινήτων. Οι περισσότεροι άνθρωποι δεν είχαν ξεπεράσει την πικρή εμπειρία της χρηματιστηριακής κρίσης την περίοδο 1999-2001. Θεωρούσαν τα ακίνητα ασφαλέστερο καταφύγιο για επενδύσεις, αλλά και ελκυστική επιλογή επειδή αφορούσε και τη βελτίωση του τρόπου ζωής τους…
Η εποχή των χαμηλών επιτοκίων δημιούργησε τη φούσκα στις τιμές των ακινήτων και η δημιουργικότητα της διεθνούς αγοράς προσέφερε ρευστότητα, που συντήρησε τις αξίες. Κι όπως συνήθως, κάποια στιγμή, με ασήμαντη αφορμή, άρχισαν να εμφανίζονται ζημιές. Η αδυναμία εξόφλησης στεγαστικών δανείων προκάλεσε ζημιές σε τράπεζες, οι οποίες εμφανίστηκαν στους ισολογισμούς τους. Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν εμφανίστηκαν όλες οι ζημιές ή υπάρχουν κι άλλες, που θα γίνουν γνωστές αργότερα. Εκθεση του ΟΟΣΑ υπολογίζει τις ζημιές των τραπεζών περίπου σε 400 δισ. δολάρια, αλλά δεν αποκλείει να αποδειχτούν τελικά υπερδιπλάσιες και να ξεπεράσουν τα 800 δισ., ανάλογα με τις εξελίξεις και τη διακύμανση των αγορών.
Ολοι αναμένουν ότι τους επόμενους μήνες θα εμφανιστούν κι άλλες ζημιές και θα καταγραφούν είτε με τη μορφή μείωσης κεφαλαίων των τραπεζών είτε με τη μείωση των κερδών τους. Ηδη η χρηματιστηριακή αγορά φαίνεται να προεξοφλεί τις εκτιμήσεις αυτές και γι’ αυτό η αξία των τραπεζών έχει μειωθεί. Η χρηματιστηριακή αξία της UBS έχει μειωθεί κατά το ένα τρίτο από το Φεβρουάριο, η αξία της Lehman Brothers έχει μειωθεί κατά 50% την ίδια περίοδο, ενώ η Bear Sterns πωλήθηκε με συνοπτικές διαδικασίες και σε χαμηλή τιμή…
Οι ελληνικές τράπεζες βρίσκονται έξω από τον πρώτο κύκλο των χαμένων, επειδή είχαν δυνατότητα κερδοφορίας χωρίς να προσφεύγουν σε χρηματοοικονομικά εργαλεία που πλήττονται από την κρίση. Βέβαια, η κρίση δεν μπορεί παρά να έχει επιπτώσεις και ήδη ορισμένες τράπεζες προχωρούν σε μειώσεις κεφαλαίου για να καλύψουν απώλειες, ενώ προβλέπεται περιορισμός της κερδοφορίας φέτος σε σχέση με τις αρχικές αισιόδοξες προβλέψεις. Ενας από τους λόγους που οι ελληνικές τράπεζες είχαν σημαντική αύξηση κερδοφορίας ήταν και η επέκτασή τους στις αγορές της νέας Ευρώπης, καθώς το περιθώριο επιτοκίου στις αγορές αυτές ήταν υψηλό σε σχέση με τις αναπτυγμένες αγορές. Τώρα η κρίση αναδεικνύει ένα συστηματικό πρόβλημα. Στις περισσότερες από τις χώρες αυτές η αποταμίευση είναι χαμηλή. Οι τράπεζες δεν έχουν καταθέσεις. Χορηγούν δάνεια που προέρχονται είτε από δανεισμό των τραπεζών είτε από τις καταθέσεις στην Ελλάδα. Και σε περίοδο κρίσης το κόστος δανεισμού των τραπεζών αυξάνεται, όπως και ο κίνδυνος να μην εξοφληθούν δάνεια που έχουν χορηγηθεί.
Ορισμένα πράγματα είναι μόνιμα. Οταν ολοκληρωθεί η κρίση θα γνωρίζουμε τις ευκαιρίες που δημιούργησε!

Posted at 03:59PM Jun 22, 2008 by ET Administrator in Γενικά  |  Σχόλια[0]