Σεραφείμ Κοτρώτσος

Οι κρυφές πλευρές μιας επιστολής

Σχετικά με το εάν πρέπει να τύχει απάντησης από τον Ελληνα πρωθυπουργό η προκλητική επιστολή Γκρούεφσκι διατυπώνονται ήδη διαφορετικές απόψεις. Το Μέγαρο Μαξίμου το έχει αποφασίσει - σύμφωνα με όσα διακινήθηκαν από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο. Αλλες φωνές επισημαίνουν τους κινδύνους μιας -έστω και διά αλληλογραφίας- απευθείας επικοινωνίας στο υψηλότατο επίπεδο, που εκφεύγει από το ασφαλέστερο τυπικό των διαπραγματεύσεων για το όνομα υπό την αιγίδα του ΟΗΕ. Και επιμένουν πως η επιστολή -με το συγκεκριμένο περιεχόμενο- έπρεπε να επιστραφεί ως απαράδεκτη.

Πέραν, όμως, αυτής της διάστασης, πρέπει κανείς να επισημάνει τα εξής νέα δεδομένα στο Σκοπιανό, που επηρεάζουν την προσέγγιση της ελληνικής διπλωματίας:

Η κυβέρνηση των Σκοπίων, μετά και την πρόσφατη μετατόπιση του αλβανόφωνου εταίρου του Γκρούεφσκι σε πιο «μακεδονικές» θέσεις, φαίνεται να προχωρεί σε ασκήσεις τακτικής. Γνωρίζει πως το θέμα της ονομασίας οδεύει αναγκαστικά σε συμβιβασμό, με επικρατέστερη εκδοχή το «Gorna Macedonia». Αισθάνεται, πιθανώς, λοιπόν, την ανάγκη να εξισορροπήσει την όποια ένδειξη υποχωρητικότητας με μία σκλήρυνση της στάσης στον άξονα εθνοτικού αυτοπροσδιορισμού - αλυτρωτισμού. Και το πράττει βάζοντας -για πρώτη φορά σε τόσο υψηλό επίπεδο και με τέτοια ένταση- στο τραπέζι τα ζητήματα της «μακεδονικής μειονότητας» στην Ελλάδα και της επιστροφής περιουσιών εκείνων που διώχτηκαν/έφυγαν κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφυλίου.

Η κίνηση Γκρούεφσκι είναι προφανές πως εδράζεται όχι μόνο σε πάγιες αντιλήψεις των πιο ακραίων στοιχείων στα Σκόπια, αλλά και σε μία τεχνητή ιστορικότητα που προσυπέγραψαν διάφορα κέντρα και στις Ηνωμένες Πολιτείες, με πιο πρόσφατη εκδοχή τις απόψεις τού πρώην συμβούλου της αμερικανικής κυβέρνησης, Ντάνιελ Φριντ.

Η συγκεκριμένη έκρηξη αλυτρωτισμού ενισχύεται από τη σπουδή της διοίκησης Μπους να επισφραγίσει την κατεύθυνση των εξελίξεων πριν από τις αμερικανικές εκλογές.

Η επιχειρηματολογία της επιστολής Γκρούεφσκι αν και ακούγεται ιδιαιτέρως προκλητική σε εμάς
-και είναι-, μπορεί να τύχει μεγάλης προσοχής από διάφορα λόμπι των Βρυξελλών και από ευρωπαϊκές κυβερνήσεις με αυξημένη -αν και ενίοτε επιλεκτική- ευαισθησία σε θέματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων και μειονοτήτων.

Τι σημαίνουν όλα τα παραπάνω; Τα Σκόπια επιχειρούν να αλλάξουν γήπεδο. Μετακινούνται από τη διαπραγματευτική διαδικασία για την εξεύρεση αμοιβαία αποδεκτής λύσης για το όνομα στην προβολή μιας συνολικότερης ατζέντας. Επικαλούνται, δε, την «ψυχολογία» και το θεσμικό οπλοστάσιο οργανισμών, όπως η Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ. Οργανισμοί, δηλαδή, από τους οποίους αποκλείονται διά του ελληνικού βέτο...

Τακτικά και στρατηγικά η κίνηση Γκρούεφσκι είναι ενδιαφέρουσα. Και αρκετά επικίνδυνη. Επικίνδυνη, διότι στην υπόθεση των περιουσιών και σε εκείνη που αφορά στον πληθυσμό των δίγλωσσων της Μακεδονίας έχουν γίνει σοβαρά λάθη από τις ελληνικές κυβερνήσεις κατά τις τελευταίες δεκαετίες - όπως, άλλωστε, συνέβη και στη Θράκη. Και γι’ αυτό το λόγο κατέστη δυνατό να «ανθήσουν» αντιλήψεις και να αναπτυχθούν πρωτοβουλίες από συλλόγους και υβρίδια πολιτικών σχηματισμών μέχρι ομάδες επιρροής στο Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων και το Ευρωκοινοβούλιο.

Πού καταλήγουμε: η ελληνική κυβέρνηση δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπίζει πλέον το Σκοπιανό ως μία διαδικασία που αρχίζει και τελειώνει στον προθάλαμο του Μπαν Κι Μουν και την κινητικότητα του Νίμιτς. Οι εξελίξεις επιβάλλουν να αναθεωρηθεί η αντίληψη που έχουν ορισμένοι στην Αθήνα περί επίσπευσης του διαλόγου για το όνομα. Η όποια (συμβιβαστική) λύση, δε, πρέπει τώρα να περιλαμβάνει και την αναίρεση όσων αναφέρει η επιστολή Γκρούεφσκι. Εκ των πραγμάτων οι αμερικανικές εκλογές μετατρέπονται σε ορόσημο, πέραν του οποίου αρκετά πράγματα μπορεί να μην είναι ίδια.

Ταυτοχρόνως, κάτι τέτοιο θα επιτρέψει στην ελληνική πλευρά να ξαναδεί τις συμμαχίες της σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τόσο αυτή με τους Γάλλους όσο και άλλες, που καλό είναι να αναζητηθούν άμεσα.

Posted at 09:27AM Jul 16, 2008 by ET Administrator in General  |  Σχόλια[1]