Αντώνης Δ. Παπαγιαννίδης

Φυγή προς τα εμπρός

Το έχει, φαίνεται, η μοίρα της Ευρώπης –του κοινοτικού ευρωπαϊκού οικοδομήματος των «27»– στη φάση αυτή της Ιστορίας της να θυμίζει κάτι από γιοφύρι της Αρτας. Και αυτόκλητος αρχιτέκτονας της πιο πρόσφατης καμάρας που επιχειρείται να χτιστεί, ο Γάλλος πρόεδρος Νικολά Σαρκοζί [τον οποίο η ελληνική κοινή γνώμη, μα και το πολιτικό μας εποικοδόμημα, έσπευσε να εντάξει σε μια λογική «Ελλάς-Γαλλία (βολική) συμμαχία»] βρίσκεται παγιδευμένος στις προσδοκίες που πήγε να δημιουργήσει η Ευρώπη αυτή για μια φυγή προς τα εμπρός. Τι θα πει αυτό; Θα πει ότι η Γαλλία, που ανέλαβε μιαν από τις τελευταίες προεδρίες της Ε.Ε., σύμφωνα με τη Μεταρρυθμιστική Συνθήκη που σχεδιαζόταν να ισχύσει από το 2009 (μετά τις ευρωεκλογές, με το σχηματισμό των νέων θεσμικών οργάνων της Ε.Ε.), είχε σχεδιάσει και νέα μέτωπα να ανοίξει και «μεγάλες» κινήσεις να σηματοδοτήσει η δικιά της προεδρία. Οχι τυχαία, ο προϋπολογισμός για τη γαλλική προεδρία β’ εξαμήνου 2008 ξεπερνά τα 160 εκατομμύρια ευρώ, έναντι «μόλις» 12 εκατομμυρίων για την τελευταία βρετανική (άρα «μεγαλοδυναμίτικη», και αυτή) προεδρία. Προσδοκούσε, λοιπόν, ο Νικολά Σαρκοζί να ανοίξει μέτωπα, και δύσκολα –όπως της συγκράτησης της μετανάστευσης, που αναμένεται να γίνει μείζον πρόβλημα για την Ευρώπη των αρχών του 21ου αιώνα: δείτε την εκτροπή της ξενοφοβίας στη γλυκύτατη Ιταλία, θυμηθείτε κραδασμούς στη Γερμανία και την ίδια τη Γαλλία…–, αλλά και με πλανητικές προοπτικές, όπως της ενεργειακής ασφάλειας ή, πάλι, του περιβάλλοντος. «Αναπόφευκτα» τον ενδιέφερε και η εξωτερική πολιτική, με αξιοποίηση και της δικής του (σχετικής) αμερικανοφιλίας και του γαλλικού ανοίγματος προς τη Ρωσία, ενώ δεν ήταν χωρίς στρατηγικό βάθος η προώθηση της ιδέας μιας Ενωσης για τη Μεσόγειο. Ομως, η Ιστορία δεν του στάθηκε διόλου τρυφερή. Ηδη, η εκπνέουσα διοίκηση Μπους στις ΗΠΑ έφερε τα ευρωαμερικανικά σε εμπλοκή στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι (μη αμελητέα η δική μας παρωνυχίδα με την ΠΓΔΜ. ασύγκριτα βαρύτερη, βέβαια, η εμπλοκή με Ρωσία λόγω Ουκρανίας/Γεωργίας κ.ο.κ.). Οσο για τους μεσογειακούς σχεδιασμούς, η πρόδηλη γερμανική ψυχρότητα προς μια λογική «Κοινότητας των Νοτίων» ήρθε να συνδυαστεί με τα παραδοσιακά αντιαποικιακά αντανακλαστικά δυσπιστίας του αραβικού κόσμου (π.χ. Αλγερία), που βλέπουν και εδώ φιλοδοξίες πολιτικής επιβολής: μπορεί να έχουμε πανηγυρισμούς και εγκαίνια, ουσία όμως δύσκολα θα προκύψει… Κυρίως, όμως, την ατζέντα των Γάλλων ήρθε να ανατρέψει μια διπλή εμπλοκή. Από τη μια η ενεργειακή κρίση, που ήδη καθημερινά πλησιάζει να γίνει υφεσιακή απειλή –ή, πάντως, προοπτική στασιμοπληθωρισμού– και που όχι μόνο δείχνει πόσο αδύναμη είναι κάθε ιδέα «ενεργειακού σχεδιασμού» για μια περιοχή καταναλωτών σαν την Ευρώπη, αλλά και αποκαλύπτει τις βαθύτατες διαφωνίες γύρω από τη διαχείριση της οικονομικής πολιτικής όταν αληθινά στραβώσουν τα πράγματα. Θα συνεχίσει η αντιπληθωριστική εμμονή της μααστριχτικής ευρωζώνης; Θα υπάρξει σε κάποιο σημείο συγκροτημένη χαλάρωση; Θα αποκλίνουν οι οικονομίες; Θα λιώσουν από την πίεση οι πιο αδύναμες; Από την άλλη, έπεσε στη μέση και το ιρλανδικό «όχι», που εκτροχίασε τη θεωρούμενη κεντρική σταθερά –το θεσμικό συμβιβασμό της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης– και όλες οι «μεγάλες κινήσεις» έδωσαν τη θέση τους σε μια λογική ευρωμπαλωμάτων. Να δούμε, τώρα, πώς οι φίλοι μας οι Γάλλοι και ο καθημερινά θεατρικός Σαρκοζί θα στήσουν, σ’ αυτήν την κινούμενη άμμο, την τελική τους πρόταση φυγής προς τα εμπρός για μιαν Ευρώπη με χαμένη αυτοπεποίθηση.

Posted at 11:39AM Jul 05, 2008 by ET Administrator in General  |