Αντώνης Δ. Παπαγιαννίδης

Το ψυχόδραμα Σημίτη

Με επιμελημένα μικροπολιτική διάθεση προσεγγίστηκε -σ’ όλο τον Τύπο, ιδίως δε τον «φίλιο»- η ομιλία του Κώστα Σημίτη (σε συνάντηση του ΟΠΕΚ, του Ομίλου Προβληματισμού με τον οποίο πέρασε την έρημό του στις αρχές της δεκαετίας του ‘90) στον Πύργο. Μάθαμε πόσοι και ποιοι παρευρέθησαν, πόσοι και ποιοι προτίμησαν να μείνουν μακριά. Α, ναι, μάθαμε και ότι «προαναγγελία ίδρυσης ενός νέου κόμματος ή διάσπασης του ΠΑΣΟΚ ή πρόθεση κάποιας άλλης τέτοιες κίνησης» είναι πράγματα που ο τέως πρωθυπουργός και πρόεδρος του Κινήματος -ήδη δε εκτός πειθαρχίας Κοινοβουλευτικής Ομάδας του- αποκηρύσσει. Και όμως, η τοποθέτηση Σημίτη άξιζε πολύ μεγαλύτερη προσοχή! Πρώτον, γιατί αποτελεί μια εξαιρετικά επεξεργασμένη τοποθέτηση γύρω από την αναζήτηση ισορροπίας ανάμεσα στον πλουραλισμό και την ομοιογένεια στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Δεύτερον, γιατί επιβεβαιώνει μιαν αντίληψη που εδώ και καιρό «ανεβαίνει» όσον αφορά τον Κώστα Σημίτη: ότι έχει φύγει από τα δικά μας, ότι αρμενίζει σ’ άλλα νερά και γι’ άλλους ορίζοντες. (Οχι, φυσικά, επειδή θεσιθηρεί στις αυριανές -υποτίθεται- ισορροπίες αξιωμάτων της Ε.Ε. Παρόμοιες φήμες υποβιβάζουν εκείνον ακριβώς που, με οπαδική λογική, ορισμένοι θεωρούν ότι προβάλλουν.) Τρίτον, γιατί φανερώνει μια βαθύτερη πικρία που τον διακατέχει. Μια μικρή ξενάγηση: Ξεκινά -αναμενόμενο- ο Σημίτης από το ατύχημα διαδρομής που αποτέλεσε για την ενοποιητική διαδικασία στην Ε.Ε. το ιρλανδικό «Οχι». Πηγαίνει στην ουσία: ότι οι Ιρλανδοί ψήφισαν όπως ψήφισαν από φόβο ότι θα χάσουν τη διαφορετικότητά τους. Επειτα από μια σχεδόν «καθηγητίστικη» αναφορά στα στοιχεία της Μεταρρυθμιστικής Συνθήκης -αυτής που τορπίλισαν οι Ιρλανδοί- παραδέχεται ότι η Ενωση, σήμερα, αποτελεί τη συνεχή αναζήτηση μιας εύθραυστης ισορροπίας ανάμεσα σε ενότητα και διαφορετικότητα. Και «υπάρχουν αμφιβολία, αντικρουόμενες απόψεις και διαφωνίες» για το πώς τα δύο αυτά συμβιβάζονται. Αναγνωρίζει ότι «μια απόπειρα καθιέρωσης ενός σχήματος δημοκρατικής λειτουργίας της Ενωσης που δεν θα προέλθει από ευρύτερο διάλογο αλλά θα επιβληθεί εκ των άνω δεν θα έχει επιτυχία». Ομως, την ίδια στιγμή «είναι εξαιρετικά αμφίβολο εάν μπορεί να δημιουργηθεί μια ευρωπαϊκή ταυτότητα μέσω της διατύπωσης μιας σχετικής ιδεολογίας και της επικοινωνιακής προβολής της». Μοχλός της ενοποιητικής διαδικασίας είναι η κεντρική γραφειοκρατία της Ενωσης, που απεξαρτοποιείται (sic) όλο και περισσότερο από τα κράτη-μέλη. Η αναζήτηση συμβιβασμών και ισορροπιών μέσα από τη λειτουργία ενός τέτοιου μηχανισμού, με αποπολιτικοποιημένη προσέγγιση «δεν ευνοεί το δημόσιο διάλογο». Ομως το ακριβώς αντίθετο απαιτεί η δημοκρατία: «τη δημιουργία ενός ευρωπαϊκού δημόσιου χώρου», μια συνεχή δημόσια αναζήτηση. Φθάνει ο Κ. Σημίτης στο συμπέρασμα ότι «η διαφορετικότητα δεν πρέπει να είναι ούτε απειλή ούτε εμπόδιο. Η διατήρηση και η προστασία της συναρτάται με την πρόοδο της ενοποίησης και την εμβάθυνση της δημοκρατίας». Για όλα αυτά, όμως αναγκαίο είναι να υπάρξει «κοινή προσπάθεια για αντιμετώπιση των προβλημάτων των λαών». Πώς -και πόσο- περπατάνε παρόμοιες σκέψεις στην Ελλάδα; Αρκετά μελαγχολικά, το συμπέρασμα Σημίτη είναι ότι «η αμφιβολία, που είναι προϋπόθεση ενός ανεπτυγμένου πολιτικού συλλογισμού, θεωρείται ένδειξη αδυναμίας. Η πολιτική είναι πεδίο ορθοδοξίας, όπου υπάρχει μόνο το άσπρο ή το μαύρο». Οσοι έζησαν την οδοστρωτηριακή λογική του Εκσυγχρονισμού νομιμοποιούνται να χαμογελάσουν, εδώ! Και να κρατήσουν την τωρινή κατακλείδα Σημίτη «πρέπει να αλλάξει σε μεγάλη έκταση η κουλτούρα μας, η αντίληψή μας για το συνυπάρχειν με άλλους, η στάση μας για τα πώς επιτυγχάνουμε συγκλίσεις. Αυτό δεν γίνεται με το ζόρι. Αυτό γίνεται με συνεχή εγρήγορση και αντιπαράθεση στο ανελεύθερο, στο περιοριστικό, στη διαστρέβλωση και την παραπληροφόρηση». Ωραία δεν ακούγεται ως ψυχόδραμα;

Posted at 11:06AM Jul 12, 2008 by ET Administrator in General  |