Αντώνης Δ. Παπαγιαννίδης

Το κοριτσάκι και η φλόγα

Με τελειωμένους, πια, τους Αγώνες του 2008, έχει πλέον γραφτεί και ο επίλογος εκείνων του 2004 – των Αγώνων της Αθήνας. Οχι ιδιαίτερα ευχάριστα· όμως πολύ ουσιαστικά, εν τέλει. Ο καθένας μπορεί να κάνει την προσέγγιση που ταιριάζει στις απόψεις του, ακόμη και στις προκαταλήψεις του. Σίγουρα ένα μεγάλο μέρος της δημόσιας προσοχής το μονοπώλησε η πικρή ιστορία του ντόπινγκ, που στην ουσία πήγε τον ελληνικό αθλητισμό -ή, μάλλον, όλη τη συζήτηση περί αθλητισμού, περί κοινωνικού του ρόλου- χρόνια πίσω. Πολλά χρόνια πίσω, τότε που παραμερίστηκε εντελώς η αθωότητα, κυριάρχησε ο υπολογισμός. Χωρίς, προς Θεού, να θέλουμε να προχωρήσουμε σε μια λογική δαιμονοποίησης του ελληνικού αθλητισμού, που οι «κακοί ισχυροί» τον έβαλαν στη γωνία, δεν μπορούμε παρά να σημειώσουμε το πώς το επιδέξιο θάμπωμα της Αθήνας λειτούργησε -πόσο αποτελεσματικά, θα το δείξει το μέλλον- σαν αλεξικέραυνο για τις τυχόν αμφιβολίες γύρω από τη γενιά υπερανθρώπων του Πεκίνου. Η απονομή του «χρυσού στο ντόπινγκ» από πλευράς Ζακ Ρογκ δεν ήταν ούτε κακία ούτε ξέσπασμα ούτε ευφυολόγημα (πολλώ δε μάλλον που, με το «αργυρό» στη Βουλγαρία και το «χάλκινο» στη Ρωσία, συμπληρώνεται μια ολόκληρη ανάγνωση…). Ενα άλλο μέρος της προσοχής -κι αυτό ήδη το έχει διαπιστώσει το Λονδίνο- το συγκέντρωσε το κόστος των Αγώνων. Ή μάλλον όχι το κόστος αυτό καθαυτό (η Κίνα με τα κάπου 40 δισ. δολάρια έκανε την Αθήνα να υποχωρεί σε ανάστημα μέτριο) όσο η σχέση κόστους/οφέλους από τις ελληνικές εγκαταστάσεις. Η αποκαρδιωτική εγκατάλειψή τους έχει όχι απλώς κάνει το γύρο του κόσμου, αλλά «φρονηματίζει» ήδη Λονδίνο και (σε περίπτωση που εκεί καταλήξει το 2016…) Σικάγο. Μια τρίτη πλευρά ήταν το μέγεθος, η σύγκριση των μεγεθών. Ασφαλώς η ίδια η φύση της Κίνας αλλά και η στόχευση ανοίγματός της στην πλανητική προσοχή προετοίμαζαν για το καλοπροαίρετα (έστω) φαραωνικό που επέλεξε. Ομως η συνολική αντίθεση με το 2004 -και, εν τέλει, και με το 2000 του Σίδνεϊ- χτύπησε ένα καμπανάκι γύρω από το μέγεθος. Ηδη το Λονδίνο έχει σπεύσει να στρέψει αλλού την προσοχή: στην υπόσχεση πολυπολιτισμικότητας (αναμενόμενο) αλλά και στην προσπάθεια κινητοποίησης κάποιου στοιχείου ελαφρότητας, ακόμη ακόμη και χιούμορ. Πιο πίσω -στο βάθος των ολυμπιακών σχεδιασμών- οι έχοντες πείρα των μηχανισμών διερωτώνται μήπως μέσα από την αποκλιμάκωση, από την απομάκρυνση από το μέγεθος, επιχειρηθεί και ένα πισωπάτημα από την εικόνα του υπεράνθρωπου στα ρεκόρ (Φελπς, Μπολτ…). Θα μας επιτραπεί, πάντως, επικεντρώνοντας στην ελληνική ματιά στα πράγματα, να καλέσουμε τον αναγνώστη να σκεφτεί μήπως για μας η κυρίαρχη διαφοροποίηση υπήρξε ο τρόπος που έσβησε η φλόγα. Η σπαρακτική στην απλότητά της, αλλά και στην ένταση που ενσωμάτωσε, εικόνα -ή μάλλον η παρουσία, δεν ήταν «εικόνα»- του μικρού κοριτσιού που, με την ανάσα του, σφράγισε το τέλος των Αγώνων της Αθήνας είχε κάτι το αληθινά ανεπανάληπτο. Οχι μόνο συγκρινόμενο με το σβήσιμο της αυτοκρατορικής πυράς στο Πεκίνο. Δεν είναι ζήτημα σύγκρισης, είναι και κάτι -ισχυριζόμαστε- πολύ βαθύτερο. Βλέποντας σήμερα, μετά και τον έσχατο επίλογο του 2004, πώς έκλεισε εκείνη η ιστορία, διαπιστώνει κανείς ότι δεν ήταν μόνο ένα κλείσιμο τελετής, ή ένα σφράγισμα διαδικασίας. Ηταν, να, σαν ένα σβήσιμο ονείρου –σε Αγώνες ονείρου είχε άλλωστε αναφερθεί ο τότε Ρογκ. Σαν μια εγκατάλειψη μιας προσδοκίας. Γλυκά, γαλήνια, αλλά και παράξενα… Βέβαια, από την άλλη, για την Ελλάδα και τους Ελληνες κάθε μέρα είναι κι ένα νέο ξεκίνημα. Και οι επίλογοι λειτουργούν σαν εφαλτήρια.

Posted at 04:56PM Aug 26, 2008 by ET Administrator in General  |