Αντώνης Δ. Παπαγιαννίδης

Οχι σε οπαδούς και «φυτά»

Αν ένα πολύ σημαντικό πιστώνεται, σε σχέση με την εποχή του μακαριστού Χριστόδουλου, ο σημερινός Αρχιεπίσκοπος κ. Ιερώνυμος, είναι ότι πήγε το λόγο του άμβωνα πιο πίσω ως προς τα ζητήματα της μαχόμενης πολιτικής, του σκληρού επικοινωνιακού μας περιβάλλοντος, της οξύτητας, της κόντρας. Αφήνοντας το χώρο της Εκκλησίας -της θρησκείας και των διδαχών της- να επικεντρωθεί, στα ταραγμένα μας χρόνια, σ’ εκείνα τα σημαντικά που έχει να προσφέρει ως υπόσχεση παραμυθίας και γαλήνης και αναζήτησης στόχων ζωής στους παραζαλισμένους ανθρώπους. Οπως πρόσφατα ο Ιερώνυμος επεξηγούσε απευθυνόμενος σε νεοχειροτονημένο ιεράρχη, ενώ η Εκκλησία δεν πρέπει να έχει ούτε να διεκδικεί ρόλο σε σχέση «με κόμματα και εκλογές», ασφαλώς και μπορεί (και πρέπει) να έχει λόγο «στα πολιτικά εν γένει ζητήματα, όπως η φτώχεια, η ανεργία και τα προβλήματα του ανθρώπου». Μια αρκετά παραδοσιακή ανάγνωση, έως εδώ, η οποία είναι όμως ενδιαφέρον να σημειώσει κανείς πόσο ακούστηκε -σε κύκλους εκκλησιαστικούς, μαθαίνουμε. αλλά και πολιτικούς, βλέπουμε- με κάποιον προβληματισμό. Προχώρησε, πάντως, ο Ιερώνυμος και πολύ παραπέρα. Πάντα αναφερόμενος στο ρόλο της Εκκλησίας, αλλά ουσιαστικά κάνοντας μια βαθύτερη παρέμβαση σ’ ένα θέμα που θα έπρεπε να απασχολεί ευρύτερα αλλά παρασιωπάται, είπε πως είναι «η δημιουργία ελεύθερων προσώπων και υπάρξεων, όχι οπαδών ή “φυτών”». Το ποια είναι η αξία μιας τέτοιας παραίνεσης-κατάθεσης για το χώρο της Εκκλησίας ας κριθεί απ’ όσους στις τάξεις της ζουν και δρουν: πάντως, η ευθεία αναφορά στο πρόταγμα ελευθερίας μέσα στην εκκλησιαστική ζωή και τη θρησκευτική αναζήτηση ηχεί εξαιρετικά ζωντανά. Αν ένα στοιχείο ιδιαίτερο βγαίνει από τη χριστιανική διδαχή, σε σύγκριση με των άλλων μεγάλων θρησκειών τις τοποθετήσεις, είναι η έμφαση στην ελευθερία του προσώπου, της ανθρώπινης ύπαρξης. Αιώνες εναγκαλισμού της Εκκλησίας με την εξουσιακότητα δεν κατάφεραν να το ξεριζώσουν αυτό το στοιχείο ελευθερίας! Ομως, παραμένοντας στα δικά μας, της καθημερινής ζωής στην κοινωνία και της παρακολούθησης των δρώμενων στη δημόσια σκηνή, η θαρραλέα αποκήρυξη -εκ μέρους του Ιερωνύμου- της «δημιουργίας οπαδών ή “φυτών”» αξίζει αληθινά να μπολιαστεί στο δημόσιο διάλογο. Για το πολιτικό σύστημα, ας πούμε, για εκεί όπου λειτουργούν τα κομματικά φυτώρια, απ’ όπου θα εκπηδήσει η αυριανή πολιτική ηγεσία – όχι; Για το χώρο των επιχειρήσεων, της Οικονομίας, απ’ όπου αναμένεται να προκύψει η υλική προκοπή. Για το χώρο της Παιδείας, ιδιαίτερα μάλιστα της ανώτατης (βαθύς αναστεναγμός εδώ!), απ’ όπου δεν μπορεί να μην περιμένει κανείς κάτι - αλλά και όπου τόσο μεθοδικά φυτρώνουν οι λογικές του οπαδισμού και της φυτοποίησης. Για το δικό μας το χώρο, των μίντια, τέλος, όπου εδώ κι αν ανθούν και οι δύο αυτές αθλιούτσικες λογικές, της καλλιέργειας οπαδών και της αποδοχής της λογικής του «φυτού»! Οδηγώντας σε περιορισμό της ουσιαστικής ελευθερίας των ανθρώπων… Ο αναγνώστης που τυχόν έφθασε έως το σημείο αυτό του σημειώματος, ας συγχωρήσει την περιπλάνηση μέσα από τα υψηλά του ρόλου της θρησκείας στον (τόσο δύσκολο) σημερινό κόσμο, μέχρι την προσγείωση στη δυσάρεστα χαμηλή πραγματικότητα της λειτουργίας των μίντια ως καλλιεργητών οπαδών. Θα κλείσουμε δανειζόμενοι από μιαν ανταπόκριση του «Βήματος» από τη Γερμανία την παρατήρηση ότι απ’ εκεί, από την πρακτική ευρείας δωροδοκίας των κομμάτων στη δεκαετία του ’70, προέκυψε η έκφραση «καλλιεργώ το πολιτικό τοπίο». Μήπως η δημιουργία ενός κόσμου οπαδών και «φυτών» αποδεικνύεται ιδιαίτερα αποτελεσματική επιλογή;

Posted at 12:00AM Jul 01, 2008 by ET Administrator in General  |