Αντώνης Δ. Παπαγιαννίδης

Η παράξενη επαναφορά του Τζορτζ Μπους

Οι Αμερικανοί δεν θα πάψουν να μας ξαφνιάζουν. Εκεί που πορεύονταν –κι εμείς τους παρακολουθούσαμε, προβάλλοντας τις προτιμήσεις μας ως Ευρωπαίοι– σε «διαφαινόμενο αποτέλεσμα» των προεδρικών τους εκλογών με επικράτηση του πολλαπλά συμβολικού Μπαράκ Ομπάμα, εκεί που η κρατούσα σοφία έλεγε πως ο Τζον ΜακΚέιν έχανε (έδαφος, αν όχι τις εκλογές) λόγω αναπόφευκτης ταύτισής του με τη διακυβέρνηση Μπους, εκεί άρχισαν οι ανατροπές! Και δεν εννοούμε την επαναφορά ΜακΚέιν στις δημοσκοπήσεις. Ηρθε ήδη η κρίση στον Καύκασο. Ηρθε, δηλαδή, η αναμέτρηση του διεθνούς συστήματος με τη Ρωσία και τη διεκδίκηση εκ μέρους της κυριαρχικού ρόλου στην περιοχή της, μετά την προσπάθεια μιας σαφώς αμερικανοστηριζόμενης/αμερικανοκινούμενης Γεωργίας να επαναβεβαιώσει σύνορα και κυριαρχία της υπό δυτική/ΝΑΤΟϊκή ομπρέλα. Πολύ γρήγορα, τα αντανακλαστικά συσπείρωσης έγιναν αισθητά στις ΗΠΑ. Μπους και Κοντολίζα Ράις άρχισαν να ακούγονται πιο ουσιώδεις –άσχετα αν εμείς, στην Ευρώπη, θεωρούμε ότι «όλη τη δουλειά (κατάπαυσης του πυρός, συνεννόησης, απόσυρσης ρωσικών δυνάμεων) την έκανε η διαμεσολάβηση Σαρκοζί», συν η πίεση Μέρκελ. Στην εσωτερική πολιτική σκηνή των ΗΠΑ άρχισαν να μουρμουρίζονται σκέψεις για την ανάγκη, πάλι, ενός Προέδρου πυγμής στην εξωτερική πολιτική – κάτι σαν war President, όπως αγαπούν να το συνθηματολογούν οι Αμερικανοί– με αποτέλεσμα τα χαρακτηριστικά ΜακΚέιν να ξαναβρίσκουν απήχηση. Και οι επιφυλάξεις προς την «απειρία» του Μπαράκ Ομπάμα, ενώ δεν κατόρθωσε να τις αναδείξει η άστοχη καμπάνια ΜακΚέιν, επανέρχονται τώρα από μόνες τους. Ξαφνικά, η εγγύτητα ΜακΚέιν προς την εποχή Μπους αρχίζει να μην καταγράφεται –στις ΗΠΑ, αλλά στις προεδρικές εκλογές Αμερικανοί ψηφίζουν!…– μόνον ως βαρίδι. Το πιο ενδιαφέρον, όμως, είναι το άλλο: άρχισαν να ξεφυτρώνουν αναλύσεις και αποτιμήσεις της θητείας Μπους εντελώς διαφορετικού τόνου. Εντύπωση προκάλεσε ήδη η επιλογή του (βρετανοαμερικανικού) Prospect να κάνει πρώτο θέμα του ανάλυση του –πάντα αντισυμβατικού– Ed Luttwak, με την οποία τίθεται το ερώτημα «Μήπως ο Μπους είχε, τελικά, δίκιο;». Κεντρικός αρμός αυτής της εκτίμησης –που, μάλιστα, φθάνει στο σημείο να χαρακτηρίζει τον Μπους «Τρούμαν της εποχής μας»– είναι η ανασύνθεση της προεδρίας Μπους ως βασικού αναχώματος στη διεθνή τζιχάντ, με μια πρόταση ριζικής επανεκτίμησης του πολέμου στο Αφγανιστάν, της καταλυτικής πίεσης προς το Πακιστάν, ακόμη και της περιπέτειας στο Ιράκ. Την ίδια στιγμή, ενώ η προεδρία Μπους είχε μέχρι τώρα κατηγορηθεί και για απώλεια ελέγχου των διεθνών ισορροπιών υπέρ της Ασίας του 21ου αιώνα, η αποτίμηση Luttwak αντιστρέφει τη λογική αυτή: θεωρεί ότι οι ΗΠΑ μεσοπρόθεσμα θα ωφεληθούν από την άνοδο της Ασίας… Κι έρχεται τώρα το Newsweek –με τον τόσο ρόλο στα δημόσια πράγματα των ΗΠΑ, με το «κατεστημένο δικαίωμα» αποφασιστικού λόγου στις προεδρικές ζυμώσεις αλλά και στις διεθνείς σχέσεις– και με τη γραφίδα του Fareed Zakaria κάνει αντίστοιχη ανάλυση. «Τι έκανε σωστά ο Μπους», τιτλοφορεί. Και, αφού μεν σημειώσει ότι ο Τζορτζ Μπους βρίσκεται στο ναδίρ αποδοχής του (με 32% στις δημοσκοπήσεις!), αμφισβητεί όμως τη λογική που θέλει και τον Ομπάμα και τον ΜακΚέιν να σπεύσουν να απομακρυνθούν από τις επιλογές της προεδρίας Μπους. Στην ανάλυση Zakaria –γνωστός από το Foreign Affairs, ήδη και από τις συζητήσεις του στο CNN – βλέπει κανείς να οικοδομείται ένα επιχείρημα: ότι η διαχείριση των διεθνών πραγμάτων από τον Μπους, παρά τον υπεριδεολογημένο χαρακτήρα της, ανέπτυξε μια σταδιακά ρεαλιστική προσέγγιση, από Ιράκ μέχρι Κορέας και Κίνας και ήδη Ιράν. Μια προσέγγιση που δύσκολα θα μπορούσε, σήμερα, να εγκαταλειφθεί «από τον πρόεδρο που θα αναλάβει το 2009». Ενδιαφέρον, όχι;

Posted at 05:17PM Aug 24, 2008 by ET Administrator in General  |