Αντώνης Δ. Παπαγιαννίδης

Η νέα ανακάλυψη της Μεσογείου

Η πρώτη λειτουργία της συνάντησης, στο Παρίσι, των «27» της Ε.Ε. με μια ντουζίνα χώρες του Νότου της Μεσογείου -από το Μαρόκο και την Αλγερία μέχρι την Αίγυπτο, το Ισραήλ και την Τουρκία- στο πλαίσιο της, εμπνεύσεως Σαρκοζί, «Ενωσης για τη Μεσόγειο» ήταν μια λειτουργία photo opportunity. Αναμενόμενο, στο τζάμπορι των Παρισίων οι φωτογραφήσεις και οι δηλώσεις έδιναν κι έπαιρναν… Η δεύτερη διάσταση, που δεν θα ’πρεπε να αγνοηθεί, ήταν μια διάσταση πολιτική – χαμηλών τόνων, αλλά πολιτική. Χώρες με αποικιακές μνήμες, όπως το Μαρόκο ή η Αλγερία, ξεπέρασαν τις αγκυλώσεις τους (έναντι μιας πρωτοβουλίας, εν τέλει, γαλλικής, δηλαδή του παλαιού αποικιακού τους κέντρου) ευκολότερα λόγω της παρουσίας της ετερόκλητης ευρωπαϊκής ομάδας στην «απέναντι» πλευρά του τραπεζιού. Εδώ, μάλιστα, η αποτυχία του προέδρου Σαρκοζί να χτίσει την «Ενωση για τη Μεσόγειο» με συμμετοχή μόνο χωρών της βόρειας ακτής, από Ισπανία και Γαλλία μέχρι Ιταλία και Ελλάδα και Κύπρο, και η επιμονή της καγκελαρίου Μέρκελ να προσέλθουν όλοι οι «27» της Ε.Ε. στην ιδρυτική συνάντηση βοήθησαν να ξεπεραστεί η απόλυτη διχοτομία της συνάντησης σε Βορρά και Νότο. Πολιτικό περιεχόμενο είχε, επίσης, η παρουσία της Συρίας ως προάγγελος «ξεπαγώματος». Αλλά και η ικανοποίηση της απαίτησης Ερντογάν (προκειμένου να προσέλθει) να αναγνωρισθεί ρητά η ιδιότητα της Τουρκίας ως υποψήφιας προς ένταξη στην Ε.Ε., παρά την αρνητικότητα Σαρκοζί. Μια τρίτη διάσταση, πιο ενδιαφέρουσα αυτή, ήταν η «ανακάλυψη» ότι το δρόμο προς τη Μεσόγειο τον έχει όχι μόνο ανοίξει αλλά και περπατήσει -ουσιαστικά, δε- η επιχειρηματική κοινότητα. Η οποία, εδώ και κάποια χρόνια, έπαψε να βλέπει τις χώρες της Μεσογείου σαν κινούμενη άμμο, δηλαδή σαν ζώνη αστάθειας και κινδύνου, έπαψε να τις αντιμετωπίζει σαν προορισμούς εξαγωγών καταναλωτικών προϊόντων, απλών υπηρεσιών και… εξοπλισμών. Αντίθετα, αντιμετωπίζονται χώρες σαν το Μαρόκο ή την Αίγυπτο (και, ασφαλώς, την Τουρκία…) ως ευκαιρίες εκρηκτικής ανάπτυξης και ως στόχοι επενδυτικών κινήσεων – από αυτοκινητοβιομηχανίες μέχρι τσιμεντάδικα, από τηλεπικοινωνίες μέχρι τράπεζες. Ενώ οι «κλειστές ζώνες» τύπου Λιβύης ή Συρίας μπαίνουν, και αυτές, βαθμιαία στο χάρτη… Α, ναι, υπάρχει και η πετρελαϊκή/ενεργειακή πτυχή, μοναδικά αναβαθμισμένη. Ας αγγίξουμε και μια τέταρτη διάσταση: Οι κινήσεις προς μιαν «Ενωση για τη Μεσόγειο» αποτελούν και ένα ταρακούνημα για την -αυτάρεσκα εσωστρεφή, μέχρι ληθαργικότητας- Ευρωπαϊκή Ενωση. Της οποίας είχε, στην ουσία, προσαράξει η πρωτοβουλία η λεγόμενη «Διαδικασία της Βαρκελώνης», που ξεκίνησε πριν από μία δεκαετία. Οπότε, τουλάχιστον επιχειρεί να δοκιμάσει μια νέα προσέγγιση συζήτησης με τους άμεσους, τους αναπόφευκτους γείτονές της. Που είναι εξαιρετικά κοντόφθαλμο να τους βλέπει μόνο σαν οχληρή πηγή μετανάστευσης… …«Ωραία», θα πείτε. «Και εμείς; Εμάς τι μας ενδιαφέρουν όλα αυτά;». Πρώτον, μια φωτογράφηση με Σαρκοζί πάντα «παίζει». Υστερα, αν η τουρκική προσέλευση στην «Ενωση για τη Μεσόγειο» λειτουργήσει όχι πια αμυντικά αλλά δραστήρια (ο Ρετζέπ Ερντογάν άφηνε να φανεί ότι ως και ρόλο μεγαλύτερο από την Αίγυπτο, που έχει επιλέξει η Γαλλία ως -βολικό- συμπρόεδρο, θα επιδιώξει μεσοπρόθεσμα), έχουμε μιαν ακόμη ανάγκη επαναστόχευσης πολιτικής. Α, ναι, και όσοι συμβουλεύουν τον Γιώργο Παπανδρέου να γκρινιάζει επειδή... υποσκάπτεται η «Διαδικασία της Βαρκελώνης», ας το ξανασκεφθούν! Μη χάσουμε όμως από τα μάτια μας και το άλλο: ότι ενώ οι Βόρειοι Ευρωπαίοι μιλούν και σχεδιάζουν μεσογειακά, οι Ρωμιοί (και οι Κύπριοι) από καιρό προχωρούσαν, σε Αίγυπτο και σε Τουρκία, σε Συρία και σε Τυνησία και σε Λιβύη ακόμη, με μικρά αλλά πραγματικά επιχειρηματικά βήματα.

Posted at 09:41AM Jul 15, 2008 by ET Administrator in General  |