Αντώνης Δ. Παπαγιαννίδης

Γιατί όχι; Περιορισμός των στρεβλώσεων της οικονομίας με συνταγές από το παρελθόν

Ποια σχέση μπορεί να βρει κανείς ανάμεσα στις αποχαιρετιστήριες παρατηρήσεις του Νίκου Γκαργκάνα, απερχομένου από τη Διοίκηση της Τράπεζας της Ελλάδος, και στο προφίλ της διεθνούς συνάντησης που οργανώθηκε από τους πετρελαιοπαραγωγούς του ΟΠΕΚ για την ανάφλεξη της τιμής του αργού; Ή πάλι μεταξύ της συνάντησης αυτής και της αναζήτησης, στην Ελλάδα του 2008, σωσιβίου για την ακρίβεια στις συζητήσεις της δεκαετίας του ‘70 για το transfer pricing – δηλαδή την ακραία διαφοροποίηση των τιμών που χρεώνονται στα προϊόντα όταν διακινούνται στο εσωτερικό μεγάλων επιχειρήσεων και ομίλων, ιδίως πολυεθνικών; Μπλέξαμε τα θέματά μας; Οχι αναγκαστικά. Ενα νήμα συνδέει τα τόσο ανόμοια ζητήματα: Οι κατεστημένες -εδώ και χρόνια, αν όχι δεκαετίες- αναλύσεις αρχίζουν να μην ανταποκρίνονται στην παρατηρούμενη οικονομική πραγματικότητα ή/και στις ανάγκες της πολιτικής οικονομίας. Οπότε; Οπότε… είτε αναζητούνται νέες προσεγγίσεις είτε παλινορθώνονται παλιότερες απόψεις που είχαν απομακρυνθεί από το προσκήνιο. Τι είπε, αποχωρών, ο επί κρίσιμα χρόνια διοικητής της Τράπεζας της Ελλάδος; Οτι ο ελληνικός πληθωρισμός (που σταθερά, μετά την ένταξη στην Ευρωζώνη, παραμένει πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο: 2,6% πέρσι έναντι 1,9% στην Ευρωζώνη, 4,9% τώρα έναντι 3,7% εκεί) μάλλον αποτελεί πληθωρισμό κερδών ή περιθωρίων των επιχειρήσεων, παρά -όπως είχαμε συνηθίσει να ακούμε- πληθωρισμό κόστους. Προκύπτει δηλαδή από ολιγοπωλιακές ή καρτελικές καταστάσεις, πάντως από ανταγωνιστικές στρεβλώσεις. Η διαφορά δεν είναι καθόλου, μα καθόλου αμελητέα μπροστά στο κοινωνικό κλίμα που πάει να διαμορφωθεί τώρα! Βέβαια ο επιχειρηματικός κόσμος, όπως ήδη διαμαρτύρεται για την ευθύνη του κράτους για τη δική του πληθωριστική συμμετοχή, αντίστοιχα θα εξηγήσει ότι μέρος του περιθωρίου απορροφάται από το διάχυτο κόστος λειτουργίας «υπό ελληνικές συνθήκες» (π.χ. το κόστος εξευμενισμού της καλής μας εφορίας ή της συνολικά υφέρπουσας γραφειοκρατίας). Και πάλι, όμως, με φορτισμένο κοινωνικό κλίμα, μια παραδοχή ότι υπάρχει πληθωρισμός κερδών υπόσχεται/απειλεί θερμό χειμώνα… Πάμε τώρα στο σόου που οργάνωσαν οι Σαουδάραβες, καλώντας όλους τους συντελεστές της οικονομίας του πετρελαίου -παραγωγούς, καταναλωτές, οργανώσεις, εταιρίες εμπορίας- αλλά αποκλείοντας, συνειδητά και επιδεικτικά, τις τράπεζες, που έχουν καταστεί οι κεντρικοί παίκτες στην ενεργειακή οικονομία. Μαζί με την αύξηση της οροφής παραγωγής του ΟΠΕΚ (και τη διαβεβαίωση ότι, άμα η ζήτηση της διεθνούς οικονομίας το απαιτήσει, θα υπάρξει κι άλλη αύξηση…), η κίνηση αυτή ένα αντικείμενο είχε: να καταδείξει στις ανεπτυγμένες χώρες ότι την ανάφλεξη των τιμών του αργού τη φέρνει η κερδοσκοπία των δικών τους αγορών, των δικών τους τραπεζών. Οχι η οποιαδήποτε ανισορροπία προσφοράς και ζήτησης. Σχεδόν το άκουγε κανείς το μουρμουρητό: «Απαιτήστε από τους traders που παίρνουν θέσεις με το αργό στα 180 και τα 200 δολάρια να παραλαμβάνουν τις ποσότητες που παίζουν, αντί να ανακυκλώνουν χρήμα, και θα το δείτε το αργό στα 80 δολάρια!). Κάπως αντίστοιχα, βλέποντας τις τιμές στην Ελλάδα να πετούν δυο ή τρεις ορόφους ψηλότερα απ’ ό,τι για τα ίδια -όχι αντίστοιχα ή συγκρίσιμα: τα ίδια!- προϊόντα στην Ιταλία ή την Αυστρία ή τη Γερμανία, θυμήθηκαν οι δικοί μας τις έρευνες που είχε διατάξει, δεκαετία του ’70, ο άμεμπτης οικονομικής ορθοδοξίας Ξενοφών Ζολώτας για το πώς έβγαιναν οι τιμές των φαρμάκων ή βασικών πρώτων υλών στην Ελλάδα. Τουλάχιστον φορολογικές συνέπειες θα μπορούσαν να είχαν παρόμοιοι έλεγχοι, όσο κι αν το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας τούς αισθάνεται αδιανόητους στα χρόνια της παγκοσμιοποίησης! Παλιές προσεγγίσεις για προβλήματα που επέστρεψαν από το παρελθόν; Ισως. Γιατί όχι;

Posted at 03:01PM Jun 24, 2008 by ET Administrator in General  |