Αντώνης Δ. Παπαγιαννίδης

Αλλο ένα τέλος εποχής

Η επέλαση των αγριοβούβαλων, η μοίρα των βατραχιών και τα στερεότυπα της εξωτερικής μας πολιτικής. Λιγότερο από μία εβδομάδα κράτησε η πολεμική ανάφλεξη στον Καύκασο, αν τουλάχιστον πιστέψει κανείς τη μονομερή ρωσική δήλωση (διά φωνής προέδρου Μεντβέντεφ / ΥΠΕΞ Λαβρόφ αλλά σε πλήρες ύφος Πούτιν) περί τερματισμού των εχθροπραξιών. Και του προεδρεύοντος της Ε.Ε. Νικολά Σαρκοζί, μετά τη λαχανιασμένη ευρωπαϊκή διαμεσολάβηση (όταν είχε, πλέον, παιχτεί το παιχνίδι). Και τη σκηνικά επιθετική υποχώρηση του Γεωργιανού προέδρου Σαακασβίλι - προστατευομένου των ΗΠΑ, αλλά και με 4 έως 7 χώρες της Ε.Ε. στο πλευρό του. Εμεινε πίσω μια νέα γεύση Ψυχρού Πολέμου, άλλων ορίων στις σχέσεις της Ρωσίας με τη Δύση, άλλης αίσθησης της έννοιας «προβολή της ισχύος». Αλλο ένα τέλος εποχής. Τι σημαίνει για μας αυτή η ιστορία; Η μουγκαμάρα ημερών του υπουργείου Εξωτερικών, η ευθυγράμμιση με την ευρωπαϊκή θέση χωρίς πολλές πολλές διευκρινίσεις ποια η ελληνική στάση στο εσωτερικό των ευρωδιαδικασιών, ή πάλιν η «εύκολη» καταγγελτικότητα του ΠΑΣΟΚ (διαβάστε ξανά το «παιχνίδια παίζουν στην περιοχή ορισμένοι τρίτοι, αλλά ισχυροί», του Ανδρέα Λοβέρδου, με φόντο το ρόλο συμβούλου στο πλευρό του Μιχαήλ Σαακασβίλι του, άλλοτε εξ απορρήτων τού -και προέδρου της Σοσιαλιστικής Διεθνούς- Γιώργου Παπανδρέου, Αλεξ Ρόντος…) δείχνουν ασφαλώς αμηχανία. Κάποιοι, κυνικά, ίσως πουν ότι δείχνουν και σοφία: όταν επελαύνουν οι αγριοβούβαλοι, τα βατράχια κινδυνεύουν να την πληρώσουν! Είναι πάντως και ευκαιρία να ξαναδούμε -ως χώρα, ως πολιτικές ελίτ, ως κοινή γνώμη- τα κουρασμένα στερεότυπα εξωτερικής πολιτικής μας του τελευταίου καιρού. Λοιπόν: Θυμόσαστε τη «διπλωματία των αγωγών», που μας έκανε όλους εξπέρ στις διοδεύσεις αργού και φυσικού αερίου, ρώσικου και αζέρικου και καζάκικου, στις ισορροπίες Southstream και Nabucco και TGI, σε ανάδειξη του «ευρωπαϊκού χαρτιού» για την απόκρουση των «αυστηρών παρατηρήσεων» της αμερικανικής πλευράς, στη λειτουργία των αγωγών ως πλέγματος προστασίας (έως και εδαφικής) της Θράκης; Ε, ένα πελώριο ενεργειακό τέρμιναλ ή μάλλον ένα καίριο ενεργειακό transit hub/κέντρο διέλευσης είναι όλη κι όλη η Γεωργία!… Ή, πάλι, ας ξαναθυμηθούμε το τι θεωρούμε ότι παίχτηκε στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ στο Βουκουρέστι όπου κερδίσαμε το πάγωμα της πορείας της πΓΔΜ προς το ΝΑΤΟ. Μπορεί εμείς αυτό να συγκρατήσαμε από το Βουκουρέστι, όμως η ουσιαστική ουσία -αν επιτρέπεται ο πλεονασμός- της συνόδου ήταν η εμπλοκή σε ό,τι αφορά την προσέγγιση Ουκρανίας και (καλά το θυμόσαστε!) τη Γεωργία. Κι αν θεωρούμε ότι η Γαλλία στήριξε τις δικές μας θέσεις, η Γερμανία στήριξε -πολύ πιο βαριά- τις ρωσικές επιφυλάξεις για ΝΑΤΟϊκή πορεία Ουκρανίας και Γεωργίας. Και, α, ναι, είδαμε ήδη όλοι τη ΝΑΤΟϊκή αμηχανία μπροστά στις εξελίξεις στη Γεωργία. Και ας δούμε τώρα πού θα βγάλει την Ουκρανία η προσπάθειά της να περιορίσει τις κινήσεις του ρωσικού στόλου… Ακόμη, όταν ξαναπαιζόταν το διεθνές (=αποσχιστικό) καθεστώς του Κοσόβου και η Ρωσία σκοτεινιασμένη επισήμαινε τη συγγένεια με τις περιπτώσεις Οσετίας και Αμπχαζίας -αλλά και, πιο δυσοίωνα, με την περίπτωση της Βόρειας Κύπρου- εμείς μάλλον ψάχναμε να βρούμε στο χάρτη τους Οσετούς και τους Αμπχάζιους. Την επί της ουσίας θέση μας για το Κοσοβάρικο μάλλον ακόμη την αναζητούμε. Αντί να έχουμε στα χέρια μας ένα διαπραγματευτικό χαρτί με την αυριανή, μεθαυριανή κ.ο.κ. στάση μας στο Κόσοβο, μάλλον έχουμε μιαν (ακόμη) καυτή πατάτα… Υπάρχει τέλος η σταθερή στροφή όχι μόνο της πολιτικής τάξης, αλλά και της κοινής γνώμης στην Ελλάδα μετά το 2006, προς φιλορωσική -συνολικά- κατεύθυνση. Είχαμε τον πάγιο αντιαμερικανισμό μας και την, κάθε τόσο, άγαρμπη τοποθέτηση Αμερικανών αξιωματούχων: μια στο θέμα των αγωγών, μια στο Μακεδονικό -το ξαναείδαμε με την ανανεωμένα ανοίκεια πίεση για άμεση εισδοχή της πΓΔΜ στο ΝΑΤΟ ως τωρινή «απάντηση» στη Ρωσία-, μια στην αναζήτηση καταπιεζόμενων μειονοτήτων. Εχουμε πια και τα ανοίγματα στις πρακτικές ελληνορωσικές σχέσεις: από τη διπλωματία των αγωγών, πάλι, και τα επιχειρηματικά σχέδια μέχρι το φλερτ των εξοπλισμών ή και την τουριστική επέλαση από Χαλκιδική έως Κρήτη. Μας προέκυψε λοιπόν ένα ισχυρότερο παρά ποτέ φιλορωσικό ρεύμα. Ο τρόπος με τον οποίον εφημερίδες και κανάλια περιέγραψαν τα πρώτα, τουλάχιστον, βήματα της ρωσικής (αντ)επίθεσης στη Γεωργία -περίπου διθυραμβικός σε κάποιες περιπτώσεις- για να αναδιπλωθούν σε λίγο, όπως εξελίσσονταν τα πράγματα, είναι (θα ’πρεπε να είναι…) διδακτικός.

Posted at 12:00AM Aug 17, 2008 by ET Administrator in General  |