Παναγής Γαλιατσάτος

Οταν δυσφορούν οι ηγεμόνες…

Ο άρχων δυσφορεί. Στην πολιτική ορολογία αυτό αποτελεί τον απόλυτο νεωτερισμό. Ματαίως θα αναζητήσετε την περιγραφή μιας τέτοιας ψυχολογικής κατάστασης στα γραπτά των κλασικών, από τον Μακιαβέλι ως τον Μαξ Βέμπερ. Το μέτρο άλλωστε για τον άρχοντα είναι η επιτυχία ή η αποτυχία. Η δυσφορία του ηγεμόνα είναι ένας μεταπολεμικός επικοινωνιακός νεωτερισμός, με μοναδική χρησιμότητα να δημιουργήσει απόσταση ανάμεσα σε αυτόν και το μηχανισμό του και να διαχύσει προς τα κάτω την ευθύνη, αν κάτι πάει στραβά.
Ως τώρα γνωρίζαμε ότι η προνομία της δυσφορίας ήταν αποκλειστικής χρήσης για τον ανώτατο άρχοντα, τον πρωθυπουργό. Εκπληκτοι διαπιστώνουμε την προνομία αυτή να τη διεκδικούν, πόσω μάλλον να την προσεταιρίζονται, οι υπουργοί και οι υφυπουργοί του: «Για σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι» έκανε λόγο ο υπουργός Εσωτερικών Προκόπης Παυλόπουλος, «οργισμένος» δήλωσε ο υφυπουργός Παναγιώτης Χηνοφώτης με αφορμή τα τραγικά γεγονότα της Σίνδου. Ακόμα και ο νέος αρχηγός της Αστυνομίας φρόντισε να μας κοινοποιήσει την ενόχλησή του με την ανικανότητα αυτών που έχει κάτω από τις διαταγές του.
Στο Μεσαίωνα και τους νεότερους χρόνους η πιο ασφαλής ένδειξη για την αδυναμία του ηγεμόνα ήταν σε ποιο βαθμό επέτρεπε στους βασάλους του να προσεταιρίζονται τα προνόμιά του. Αν μη τι άλλο η αντίδραση της ηγεσίας του υπουργείου Δημόσιας Τάξης στα γεγονότα της Σίνδου επιτρέπει να βγάλει κανείς χρήσιμα συμπεράσματα για την πραγματική φύση της ηγεμονίας Καραμανλή. Υπάρχει όμως και κάτι πιο σημαντικό από αυτό: γιατί στη Σίνδο δεν έγινε κάτι «μικρό», «καθημερινό» και «ασήμαντο». Στην πραγματικότητα καταλύθηκε ο λόγος ύπαρξης του κράτους. Γιατί ποια είναι η χρησιμότητα ενός κράτους και μιας κυβέρνησης όταν ανά πάσα στιγμή ο κάθε κακοποιός μπορεί να κλέβει υπηρεσιακά περίστροφα και αυτοκίνητα, να απάγει πολίτες και να εκτελεί άλλους;
Ηδη από τον Χομπς η πεμπτουσία της ύπαρξης του κράτους θεωρείται η διασφάλιση των συνόρων και της εσωτερικής ασφάλειας. Οταν ο ηγεμόνας αποτυγχάνει σε αυτό, οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να καταγγείλουν το κοινωνικό συμβόλαιο - και ας δυσφορεί ο άρχων όσο θέλει. Ολες οι άλλες κρατικές λειτουργίες, από τη διασφάλιση της δημόσιας υγείας και από τη διασφάλιση συντάξεων και ποσοτήτων φυσικού αερίου ως τον έλεγχο των τηλεπικοινωνιών είναι δευτερεύοντα, παρεπόμενα, ασήμαντα, αν το κράτος δεν μπορεί να διασφαλίσει τη μείζονα προϋπόθεση της λειτουργίας της κοινωνίας, την ασφάλεια. Σε τι θα βοηθήσει άλλωστε τον άτυχο οδηγό του λεωφορείου η σύνταξη, αφού έχασε τη ζωή του;
Και κάτι ακόμα. Η Αστυνομία είναι ένα σώμα με στρατιωτική δομή και είθισται σε τέτοια σώματα η ηγεσία να αναλαμβάνει την ευθύνη για τις παραλείψεις των υφισταμένων της -αν μη τι άλλο για να του εμφυσήσει το «esprit de corpes» που το κάνει αποτελεσματικό. Θα περιμέναμε λοιπόν και κάποια παραίτηση σε επίπεδο φυσικής και πολιτικής ηγεσίας για τα γεγονότα της Σίνδου. Σε άλλες χώρες σίγουρα κάποιοι θα είχαν κάνει χαρακίρι.

Posted at 02:47PM May 06, 2008 by ET Administrator in Πολιτική  |  Σχόλια[0]