Παναγής Γαλιατσάτος

Μια κρίση διαφορετική από τις άλλες

Ο όρος Stagflation μεταφράζεται στα ελληνικά ως στασιμοπληθωρισμός. Σημαίνει υψηλό πληθωρισμό σε συνδυασμό με χαμηλή ανάπτυξη και αύξηση της ανεργίας. Στη χώρα μας η ανάπτυξη κινείται ήδη πτωτικά: Ο κινητήριος μοχλός της οικονομίας, η οικοδομή, καταρρέει. Η βιομηχανική παραγωγή παραμένει στάσιμη. Και ο πληθωρισμός κινείται πλέον κοντά στο 5%. Μόνο η ανεργία δεν δείχνει να αυξάνεται, ας είναι καλά η στατιστική υπηρεσία. Για πόσο όμως;
Μπαίνει η χώρα μας σε έναν τέτοιο δαιμονικό κύκλο; Και αν μπαίνει, πάντως, χαμπάρι δεν το παίρνουμε. Η πορεία της οικονομίας -κάποτε η πεμπτουσία της πολιτικής και της συζήτησης για την πολιτική- έχει εξοβελιστεί στο πυρ το εξώτερον στη δημόσια συζήτηση όπου κυριαρχούν θέματα εύπεπτα για εκείνους που τα παρουσιάζουν και εκείνους που τα συζητάνε. Η οικονομία δύσκολα εξηγείται με ατάκες, και δεν υπακούει στη λογική τους.
Θέλετε ένα παράδειγμα; Το τελευταίο διάστημα στη χώρα έγινε του συρμού ο Κέινς, έφτασε να τον επικαλείται ακόμα και ο Αλέξης Τσίπρας. Του συρμού μπορεί να έγινε, επειδή οι Eλληνες πολιτικοί και δημοσιολόγοι έχουν μια νεφελώδη αντίληψη ότι ο Κέινς ήταν κρατιστής. Δεν μπήκαν όμως στον κόπο να τον διαβάσουν ή έστω να ζητήσουν να τους τον εξηγήσουν. Παρεμπιπτόντως ο Βρετανός οικονομολόγος ήταν από τους πρώτους που μελέτησαν το συνδυασμό υψηλού πληθωρισμού και οικονομικής ύφεσης στις οικονομίες της Κεντρικής Ευρώπης την περίοδο του μεσοπολέμου, στο βιβλίο του, «Οι οικονομικές συνέπειες της Ειρήνης». Και έχει ενδιαφέρον η άποψή του για τις κρατικά ελεγχόμενες τιμές σε πληθωριστικές συνθήκες: «Η υπόθεση μιας μη πραγματικής αξίας για το νόμισμα, η οποία εκφράζεται με την ισχύ του νόμου στη ρύθμιση των τιμών, εμπεριέχει πάντως το σπέρμα της τελικής οικονομικής παρακμής και σύντομα “στεγνώνει” τις πηγές της προσφοράς». Τι ζητάει με χθεσινή ανακοίνωσή του ο ΣΥΝ: μα ακριβώς αυτό, «αυστηρά και ουσιαστικά μέτρα ελέγχου των τιμών». Για την ιστορία, τέτοια ακριβώς μέτρα καθήλωσης τιμών και μισθών πήρε ο Ρίτσαρντ Νίξον όταν ξέσπασε η πρώτη πετρελαϊκή κρίση το 1973. Η αμερικανική οικονομία βγήκε από τον κύκλο του στασιμοπληθωρισμού δέκα χρόνια αργότερα.
Στις κρίσεις που ζήσαμε ως σήμερα συνήθως η σωτηρία για την ελληνική οικονομία ερχόταν από το εξωτερικό. Τα σημάδια δεν είναι πάντως ενθαρρυντικά. Η τιμή του πετρελαίου και των άλλων πρώτων υλών δεν φαίνεται να υποχωρεί στο άμεσο μέλλον. Και η ευρωζώνη μπαίνει, σύμφωνα με όλες τις προβλέψεις, σε μια περίοδο οικονομικής επιβράδυνσης. Χωρίς να έχουμε κάπου να πιαστούμε θα πρέπει να αντιμετωπίσουμε την πρώτη μεγάλη οικονομική κρίση της χώρας στον 21ο αιώνα, η οποία διαφέρει από όλες τις προηγούμενες για δύο λόγους: Επειδή η κυβέρνηση δεν ελέγχει το νόμισμα και επειδή, για πρώτη φορά στην Ιστορία, τα νοικοκυριά είναι καταχρεωμένα. Σε συνθήκες στασιμοπληθωρισμού αυτός ο συνδυασμός μπορεί να αποδειχθεί κοινωνικά και πολιτικά εκρηκτικός. Ποιος νοιάζεται όμως; Είναι άλλωστε κουραστικό να προσπαθείς να δεις τι κρύβει το μέλλον και δεν επιβραβεύεται από τις δημοσκοπήσεις…

Posted at 12:00AM Jun 10, 2008 by ET Administrator in Πολιτική  |  Σχόλια[0]