Ελεύθερος Τύπος

Η μέση τάξη σε σοκ

Η δημιουργία στην Ελλάδα των δύο τελευταίων δεκαετιών των συνθηκών εκείνων που έχουν επιτρέψει την ανάδυση μιας σημαντικής και δυναμικής μέσης τάξης αποτελεί κάτι το ιδιαίτερα σπουδαίο. Και οικονομικά και κοινωνικά. Aποδεικνύεται, άλλωστε, και πολιτικά: η άνοδος του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία και (κυρίως) το δεύτερο πέρασμά του απ’ αυτήν, η εποχή Σημίτη, συσχετίσθηκε άμεσα με την «άνοδο» στη μέση τάξη σημαντικών στρωμάτων. Αλλά και η αδυναμία ανταπόκρισης στις προσδοκίες της μέσης τάξης, κάποια στιγμή ανάμεσα στο 2000 και το 2004, υπήρξε καθοριστικός παράγοντας απώλειας των ερεισμάτων εξουσίας.
Τα στοιχεία πίεσης, εισοδηματικής, οικονομικής, ασφάλειας και -το κυριότερο, εν τέλει- τρόπου ζωής, που βαραίνουν στα νοικοκυριά με εισόδημα ανάμεσα σε 1.800 και 3.000 ευρώ το μήνα, αποτελούν ένα πρόβλημα που όσο περνάει ο καιρός γίνεται οξύτερο. Κι εδώ, θέλει προσοχή μεγάλη: παρόμοια εισοδήματα με τίποτε δεν μπορεί να θεωρηθεί ότι περιάγουν τα νοικοκυριά αυτά σε κατάσταση «φτώχειας». Ομως, έτσι όπως έχουν εξελιχθεί τα πράγματα, όσοι δοκιμάζονται από τα επιτόκια των στεγαστικών και καταναλωτικών δανείων (τα οποία πήραν επειδή πρόκοψαν, ώστε να βελτιώσουν τη θέση τους στην κοινωνία με καλύτερο σπίτι ή αυτοκίνητο), όσοι βλέπουν την ακρίβεια να δυναμιτίζει το καταναλωτικό τους πρότυπο (το σαφώς ανώτερο από το αντίστοιχο της δεκαετίας του ’80 ή και του ’90…) αλλά και όσοι αναγκάζονται να περικόπτουν τις διακοπές των ιδίων και των παιδιών τους, όλοι αυτοί εισπράττουν μιαν αυξανόμενη πίεση. Φορές φορές, μάλιστα, εισπράττουν ένα αληθινό οικονομικό και κοινωνικό σοκ. Βλέπουν ότι πάνε πίσω.
Ολα αυτά είναι πρωτόγνωρα πράγματα για μια χώρα σαν την Ελλάδα. Για μια χώρα που βίωσε στο παρελθόν προβλήματα φτώχειας, αληθινής στέρησης, ακόμη και ένδειας. Και η συζήτηση για τα πάθη της μέσης τάξης εννοείται ότι δεν πρέπει να μετακινήσει την προσοχή από τα προβλήματα των πραγματικά φτωχότερων συμπολιτών μας και όλων όσοι απειλούνται με περιθωριοποίηση. Ομως, και της μέσης τάξης τα αδιέξοδα είναι επικίνδυνο να μένουν εκτός συζήτησης.

Posted at 06:32PM May 17, 2008 by ET Administrator in Politics  |  Σχόλια[0]