Γιώργος Παπαθανασόπουλος

Το μαρτύριο του Χρυσοστόμου Σμύρνης

Τη σημερινή Κυριακή, προ της Υψώσεως του Σταυρού, η Εκκλησία μας την έχει ορίσει ως ημέρα Μνήμης των Μαρτύρων της Μικρασιατικής Καταστροφής, με πρώτο τον Aγιο Μητροπολίτη Σμύρνης, Χρυσόστομο. Hταν η κορύφωση της τραγωδίας του Ελληνισμού της Μικράς Ασίας, που βιαίως εκριζώθηκε από τις εστίες του. Για το στυγερό έγκλημα σε βάρος του Αγίου Μάρτυρα της Ιωνίας δεν γράφτηκε ούτε μία γραμμή στο υπό διαμόρφωση βιβλίο της Ιστορίας της Στ’ Δημοτικού. Αντίθετα, στη σελίδα 101 δίνεται μια ειδυλλιακή εικόνα για τον Μάρτυρα Μητροπολίτη. Υπάρχει μια φωτογραφία του με τη λεζάντα: «Ο Μητροπολίτης Σμύρνης, Χρυσόστομος, ευλογεί τους Ελληνες στρατιώτες»… Ποια ήταν η τύχη του δεν τη μαθαίνει ο μαθητής, για να μη σκεφθεί αρνητικά για τους γείτονες... Είναι κι αυτή μια ακόμη «αστοχία» του βιβλίου, στις ογδόντα τόσες που αποδέχθηκαν οι συγγραφείς...

Κι επειδή για την Καταστροφή το βιβλίο αρέσκεται και σε άλλες μαρτυρίες, όπως του Κεμάλ, θα αναφέρουμε δύο για το μαρτύριο του Χρυσοστόμου. Τη μία έγραψε ο Ηλίας Βενέζης στο βιβλίο του «Μικρασία χαίρε» (Εκδ. Εστία, Αθήναι 1974, σελ. 35).

Ο Γάλλος βουλευτής των Παρισίων, Εδουάρδος Σουλιέ, κατέθεσε στη γαλλική Βουλή στις 14/27 Οκτωβρίου του 1922 τα εξής: «…Το γαλλικό προξενείο ειδοποιήθηκε ότι ο Μητροπολίτης Χρυσόστομος διέτρεχε κίνδυνο και να σταλεί άγημα Γάλλων ναυτών για να τον προστατεύσει. Πράγματι, ο πρόξενός μας, Γκαγιέ, έστειλε αμέσως άγημα, ο επικεφαλής του οποίου πρότεινε στον Χρυσόστομο να τον οδηγήσει στην εκκλησία Σακρ Κερ ή στο γαλλικό προξενείο. Με ωραιότητα ψυχής αρνήθηκε να δεχθεί το προσφερόμενο καταφύγιο, λέγοντας ότι το καθήκον του είναι να μείνει με το ποίμνιό του.

Τη στιγμή που έφευγε το άγημα, κατέφθασε με άμαξα ένας Τούρκος αξιωματικός μαζί με δύο στρατιώτες και οδήγησαν τον Ιεράρχη στα άκρα των ευρωπαϊκών συνοικιών μπρος σε ένα κουρείο. Εκεί του φόρεσαν άσπρη μπλούζα, ίσως για να διακρίνεται καλύτερα και έκαναν ένα φρικτό κακούργημα. Του ξερίζωσαν τα γένια, τον μαχαίρωσαν, του έκοψαν τη μύτη και τα αφτιά…».

Δεύτερη είναι η μαρτυρία του τότε Αμερικανού προξένου στη Σμύρνη, Τζορτζ Χόρτον, όπως περιέχεται στο βιβλίο του, «Η μάστιγα της Ασίας». Ο Χόρτον γράφει ότι οι Τούρκοι στρατιώτες παρέδωσαν το Μάρτυρα στο φανατισμένο όχλο, που του έκανε απάνθρωπα βασανιστήρια προτού τον φονεύσει.

Στο προαναφερθέν βιβλίο του ο Ηλίας Βενέζης δίνει απάντηση σε όσους έχουν την ιδεολογική άποψη της λήθης. Γράφει (στις σελίδες 156 και 157) ότι σε Τούρκο συγγραφέα που έγραψε πως οι Ελληνες για να γίνουν φίλοι με τους Τούρκους πρέπει πρώτα να σβήσουν από την Ιστορία τους την αλήθεια και τα παθήματά τους, απάντησε: «Αν ζητάτε να σβήσουμε την Ιστορία μας, το συναξάρι και το μαρτυρολόγιό μας, αυτό δεν το μπορούμε.

Ομως, ξέρουμε να κάνουμε κάτι άλλο, τίμιο και βαθύ: μπορούμε να μη μνησικακούμε. Γι’ αυτό, χωρίς να σβήσουμε την Ιστορία μας, εμείς τη συναδελφοσύνη των λαών μας θα τη βοηθήσουμε έτσι: θα βάλουμε στο μερίδιό μας όλα όσα υποφέραμε, τόσους αιώνες μίσους, τη λύπη μας και τον ξεριζωμό μας. Και, από την άλλη, θα βάλουμε την αγάπη μας για την ειρήνη, και τη συνείδηση της ανάγκης να μη βρεθούνε πια οι λαοί μας σε πόλεμο και σε εξολοθρεμούς».

Posted at 03:37PM Sep 09, 2007 by ET Administrator in Γενικά  |  Σχόλια[0]