Γεώργιος Π. Μαλούχος

34 χρόνια και μία μέρα…

Ο Ανδρέας, αφού πρώτα διέλυσε την Αριστερά, εμβάθυνε, ρίζωσε το «ανήκομεν εις την Δύσιν». Οι επέτειοι είναι στρογγυλές: πέντε, δέκα, δεκαπέντε χρόνια... Ομως σήμερα, 34 χρόνια και μία μέρα μετά την ίδρυση του ΠΑΣΟΚ, του κόμματος/κινήματος που έπεσε σαν βόμβα στην Ελλάδα της Μεταπολίτευσης, αυτή η στρογγυλάδα δεν έχει καμιά σημασία -όπως άλλωστε ποτέ πραγματικά δεν έχει... Οποιος αρνηθεί ότι το ΠΑΣΟΚ άλλαξε ριζικά και οριστικά την Ελλάδα είτε δεν καταλαβαίνει τι γίνεται γύρω του είτε απλώς δεν θέλει να παραδεχθεί την αλήθεια. Ο Ανδρέας Παπανδρέου υποσχέθηκε την «Αλλαγή» και, αν μη τι άλλο, την πραγματοποίησε. Αλλαγή έφερε, αυτό είναι βέβαιο. Ομως, το τι και ποια αλλαγή, παραμένει εν πολλοίς ακόμα ζητούμενο. Στην πραγματικότητα, το ερώτημα αυτό δεν είναι δυνατό να απαντηθεί με ένα «άσπρο» ή ένα «μαύρο». Με την απόσταση των χρόνων και με την ασφάλεια μιας δημοκρατίας που λειτουργεί καλά, αλλά και της (έστω και σε μεγάλο βαθμό επίπλαστης) ευημερίας, μπορεί κανείς να κρίνει πιο καθαρά, πιο ουσιαστικά. Ποιο ήταν λοιπόν τελικά το πέρασμα του ΠΑΣΟΚ από την Ελλάδα, τουλάχιστον της «ιστορικής» πλέον πρώτης περιόδου; Το ΠΑΣΟΚ δεν πραγματοποίησε ποτέ τις απειλές που τόσο φόβιζαν τον Κωνσταντίνο Καραμανλή ως προς τη διεθνή θέση της χώρας: Η Ελλάδα έμεινε και στα δύο «συνδικάτα», και στην ΕΟΚ και στο ΝΑΤΟ. Ομως, από την άλλη πλευρά, η δεκαετία του ’80 δημιούργησε μια πολύ μεγάλη απόσταση της Αθήνας από την Ουάσιγκτον, τα απότοκα της οποίας φάνηκαν στην επόμενη δεκαετία, όταν η αναδιάταξη των Βαλκανίων βρήκε την Ελλάδα να κοιτάει ανήμπορη καθοριστικές εξελίξεις στην περιοχή, που η Αθήνα τις μάθαινε από την τηλεόραση… Ομως, αν και το ΠΑΣΟΚ «έχτισε» πάνω σε έναν αντιαμερικανισμό δεκαετιών, που ξεκινούσε απ’ τον Εμφύλιο και έφτανε ως την Κύπρο και το Αιγαίο, η σχέση του με την Αμερική υπήρξε ακόμα πιο πολύπλοκη. Γιατί, στην πραγματικότητα, όπως συχνά παρατηρεί ο Μίκης Θεοδωράκης, το ΠΑΣΟΚ -και ασφαλώς όχι η Ν.Δ.- ήταν το κόμμα που διέλυσε οριστικά και αμετάκλητα τις ελπίδες της Αριστεράς να πάρει την εξουσία στην Ελλάδα. Και αυτή ήταν μια καθοριστικού βάθους εσωτερική πολιτική εξέλιξη, με τεράστια επίδραση στις διεθνείς αλλά και τις εσωτερικές ισορροπίες της χώρας. Μια εξέλιξη που ασφαλώς ενίσχυσε αποφασιστικά -από την ώρα που έγινε δημοκρατικά και όχι βίαια- τη δυτική κατεύθυνσή της, έστω και αν για χρόνια το αντίθετο υπήρξε, και για πολλούς παραμένει, η κυρίαρχη εικόνα. Ταυτόχρονα, μέσα από τη διαχείριση των ευρωπαϊκών πόρων που άρχισαν στις μέρες του ΠΑΣΟΚ να πρωτορέουν στην Ελλάδα, ο Ανδρέας Παπανδρέου πέτυχε και κάτι άλλο: την επίσης βαθιά λαϊκή νομιμοποίηση της έννοιας «ανήκομεν εις την Δύσιν», που είχε πριν συλλάβει και με τεράστιες δυσκολίες κάνει πράξη ο Κωνσταντίνος Καραμανλής. Υπό αυτή την έννοια -και όχι μόνον αυτήν- ο Ανδρέας υπήρξε συνεχιστής του έργου του Καραμανλή, όσο κι αν αυτό δεν αρέσει στους σκληρούς πυρήνες και των δύο κομμάτων και των οπαδών τους. Δεν πρέπει να κουράζεται να υπενθυμίζει κανείς ότι στην τελευταία τους συνάντηση πριν από την αποχώρηση του Κωνσταντίνου Καραμανλή από το προεδρικό μέγαρο το 1995 ο τότε πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου, αναφερόμενος (με δική του πρωτοβουλία) στην πρόσκληση Καραμανλή προς τον ίδιο να γυρίσει στην Ελλάδα το 1960, του είπε με ανοιχτά μικρόφωνα: «Σεις είστε η αρχή του καλού και του κακού»… Το κακό όμως, το αληθινά κακό, είναι ότι όλα αυτά συνοδεύτηκαν από μια τρομερή, πρωτοφανή διεύρυνση της διαφθοράς ως κεντρικού ήθους στη χώρα -και όχι μόνον του πολιτικού. Καθώς και ότι χτίστηκαν πάνω σε οξύνσεις και διχαστικότητες που στοίχισαν πολύ ακριβά. Τελικά, δε, σε όλους. Ισως, γιατί ο Ανδρέας έφυγε στην πιο ώριμη στιγμή του.

Posted at 10:41AM Sep 04, 2008 by ET Administrator in General  |  Σχόλια[0]