Γεώργιος Π. Μαλούχος

Οι στρατηγοί της Αγκυρας

Τα στερεότυπα βολεύουν. Κάνουν τα πράγματα πιο στρογγυλά, τα κάνουν να μοιάζουν πιο εύκολα. Ξεκουράζουν και δικαιώνουν. Ομως, η γοητεία τους είναι και η παγίδα τους. «Η Αμερική δεν αντέχει να γυρίσει πίσω ούτε ένα φέρετρο», ήταν ένα από τα κύρια στερεότυπα της ελληνικής συνείδησης στην ανάγνωση της Αμερικής στη δεκαετία του ’80, με τη μνήμη του Βιετνάμ. Μέχρι που ήρθαν οι Δίδυμοι Πύργοι και η Αμερική άντεξε χιλιάδες φέρετρα. Και μετά το Ιράκ. Κι άντεξε ακόμα περισσότερα. «Το βαθύ κράτος των στρατηγών κυβερνά την Τουρκία», το κεντρικό στερεότυπο της ελληνικής ανάγνωσης για τη γειτονική χώρα. Μπορεί το τελευταίο πραξικόπημα να το είχε κάνει ο Εβρέν, όμως, εδώ και πάνω από πέντε χρόνια πολλοί προφήτευαν πραξικοπήματα από τον Οζκιόκ, αλλά αυτά δεν έγιναν. Τα ίδια προφήτευσαν και από τον Μπουγιούκανιτ, αλλά ούτε κι αυτά έγιναν. Τώρα, έρχεται η σειρά του Μπασμπούγ. Ομως, όπως όλα δείχνουν, ο νυν αρχηγός του τουρκικού Στρατού Ξηράς και από τον Αύγουστο αρχηγός των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων, στρατηγός Ιλκέρ Μπασμπούγ, φαίνεται ότι θα έχει λίγο διαφορετική υποδοχή, ίσως και γιατί ο ίδιος κινήθηκε προκαλώντας την: η παρέμβασή του, πριν από λίγες ημέρες, με την οποία ζήτησε να επικρατήσει ψυχραιμία για τα όσα συμβαίνουν στην Τουρκία αλλά και η συνάντησή του με τον υπό πολιτικό (με νομικό ένδυμα) διωγμό πρωθυπουργό Ερντογάν, έδωσαν ένα πολύ ενδιαφέρον στίγμα, που, φυσικά, αν μη τι άλλο, «μπερδεύει» τα στερεότυπα… Λοιπόν. Ούτε ο Οζκιόκ ούτε ο Μπου­γιούκανιτ έκαναν πραξικόπημα και ούτε κι ο Μπασμπούγ αναμένεται να κάνει. Γιατί; Επειδή, αν μη τι άλλο, γνωρίζουν πολύ καλά ότι τα πραξικοπήματα, πλέον, δεν οδηγούν πουθενά. Κι ότι αν έκαναν, θα βρίσκονταν ακραία μόνοι τους, με τους πάντες – και κατά πάσα πιθανότητα πρώτους τους Αμερικανούς – απέναντί τους. Το ίδιο ακριβώς πρέπει να έχει κανείς στο μυαλό του και για την ελληνοτουρκική διάσταση των Τούρκων στρατηγών και των στερεοτύπων που τους συνοδεύουν. Τρεις διαδοχικοί Τούρκοι αρχηγοί γνωρίστηκαν πολύ καλά προσωπικά και συζήτησαν πολύ αναλυτικά με τους δύο Ελληνες της ίδιας περιόδου, το ναύαρχο Χηνοφώτη και το στρατηγό Γράψα. Αντάλλαξαν επισκέψεις μαζί τους. Ανάμεσα στους πέντε αυτούς αρχηγούς διαμορφώθηκε, χτίστηκε νέο πρωτοφανές πλέγμα γνωριμίας. Τι απέδωσε; Πολλά. Ισως το σημαντικότερο ανάμεσά τους είναι ένα: ότι οι «από κει» ξέρουν πολύ καλά πως «οι από δω» δεν ήταν/είναι οι αρχηγοί (και αντίστοιχα οι Ενοπλες Δυνάμεις) ούτε της εποχής του Αττίλα ούτε των ημερών των Υμίων. Σήμερα αυτό οι Τούρκοι αρχηγοί το ξέρουν πάρα πολύ καλά, το ξέρουν από πρώτο χέρι και το έχουν μετρήσει πάρα πολύ σοβαρά. Και έχει τεράστια σημασία.

Posted at 01:31PM Jul 06, 2008 by ET Administrator in Status  |  Σχόλια[0]