Γεώργιος Π. Μαλούχος

Η Δημοκρατία στην Αμερική

Σώζονται και μαρτυρίες και φωτογραφίες. Κι όμως, σήμερα ελάχιστοι γνωρίζουν ότι στα Δεκεμβριανά, ανάμεσα στις ομάδες του ΕΑΜ, που διαδήλωναν στο κέντρο της Αθήνας πριν τα αγγλικά τανκς ανοίξουν πυρ, υπήρχαν και κάποιοι που κρατούσαν στα χέρια αμερικανικές σημαίες. Γιατί; Επειδή περίμεναν από τους Αμερικανούς, ως δύναμη απελευθέρωσης της Ευρώπης από τους ναζί, να διώξουν μακριά από τη μεταπολεμική Ελλάδα και την αποικιοκρατική τότε Αγγλία. Μπορεί αυτή η εικόνα πια να μοιάζει αφελής και αδιανόητη, όμως τη βαθύτερη αιτία της την είχε «προφητεύσει» ήδη από το 1835 στο βιβλίο του «Περί της Δημοκρατίας στην Αμερική», την πιο διεισδυτική και εναργέστερη ματιά που ανέλυσε ποτέ αυτή τη χώρα, ο Γάλλος Αλέξης ντε Τοκβίλ (ελληνική έκδοση: Στοχαστής, Αθήνα 1997). Εγραφε: «Αν υπάρχει μια χώρα στον κόσμο όπου να μπορεί κανείς να ελπίζει ότι θα εκτιμήσει στη σωστή του αξία το δόγμα της λαϊκής κυριαρχίας, ότι θα το μελετήσει στην εφαρμογή του στις υποθέσεις της κοινωνίας και θα κρίνει τα πλεονεκτήματα και τους κινδύνους του, η χώρα αυτή είναι ασφαλώς η Αμερική». Κι αν ζούσε σήμερα θα έβλεπε, σχεδόν δύο αιώνες αργότερα και σε έναν κόσμο εντελώς διαφορετικό από εκείνον που είχε γνωρίσει, τη σκέψη του να δικαιώνεται με τον πιο απόλυτο, προφητικό τρόπο. Γιατί τι άλλο από αποθέωση της λαϊκής κυριαρχίας συνιστά το να εκλέγεται πρόεδρος της σημαντικότερης πολιτικής, οικονομικής και στρατιωτικής δύναμης του πλανήτη ένας άνθρωπος που έρχεται από το πουθενά; Που δεν είχε τίποτα πίσω του; Που πριν από ελάχιστα χρόνια ήταν παντελώς άγνωστος; Που συγκρούστηκε με ισχυρότατα κομματικά κατεστημένα και τα διεμβόλισε; Και που τα παιδικά του χρόνια τα πέρασε σε μια εποχή όπου το χρώμα του καθιστούσε τον ίδιο και τους ιδίους του πολύ συχνά πολίτες και ανθρώπους δεύτερης κατηγορίας; Τα χρόνια που ο Μπαράκ Ομπάμα ήταν μαθητής του δημοτικού ακόμα και στο Σικάγο υπήρχαν σχολεία μόνο για λευκούς και σχολεία μόνο για μαύρους μαθητές. Μια χώρα που είναι σε θέση μέσα σε τόσο λίγες δεκαετίες να περάσει από τη μια κατάσταση στην άλλη είναι ασφαλώς μια χώρα στην οποία όλα είναι δυνατά, όλα μπορούν να γίνουν. Κι αυτή είναι η μεγαλύτερη δύναμη που μπορεί να έχει ένας λαός. Ξαφνικά, στο πρόσωπο του Μπαράκ Ομπάμα, η Αμερική μοιάζει να ξανακερδίζει εκείνο που έχει χάσει αλλά που υπήρξε το κύριο θεμέλιο της ύπαρξής της και κάποτε του ρόλου της στον κόσμο: της μεγάλης ηθικής δύναμης ελευθερίας και του ονείρου ευημερίας. Γι’ αυτό και ο Ομπάμα αναφέρεται κατευθείαν στον Λίνκολν και στους «ιδρυτές πατέρες» του αμερικανικού έθνους και τα ιδανικά τους. Και όλα δείχνουν ότι πιστεύει αυτά που λέει. Και φυσικά έχει μελετήσει τον Τοκβίλ, που σημειώνει: «Οι Αμερικανοί βλέπουν στην ελευθερία τους το καλύτερο εργαλείο και τη μεγαλύτερη εγγύηση για την ευημερία τους. Αγαπούν αυτά τα δύο, το ένα διά του άλλου». Μα ο Ομπάμα γεννά πια αυτή την ελπίδα και πέρα από την Αμερική.

Posted at 12:00AM Nov 09, 2008 by ET Administrator in General  |  Σχόλια[0]