Γιώργος Κουβαράς

Καταστροφή με κοινωνική ανοχή

Είναι δίκαιο και εύλογο το αίτημα που συχνά πυκνά κατατίθεται τον τελευταίο καιρό στο πλαίσιο του δημόσιου διαλόγου για την ίδρυση υπουργείου Περιβάλλοντος. Τέτοιο υπουργείο υπάρχει στις περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και είναι γεγονός ότι η δημιουργία του θα στείλει ένα θετικό συμβολικό μήνυμα για τις πολιτικές προτεραιότητες της κυβέρνησης.
Ακόμη πιο ουσιαστικό όμως είναι το αίτημα που πρέπει να εγερθεί στην ελληνική κοινωνία για την ανάπτυξη οικολογικής συνείδησης. Το διαχρονικό έλλειμμα σοβαρής κυβερνητικής πολιτικής για το περιβάλλον οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην κοινωνική ανοχή που παρουσιάζεται απέναντι σε φαινόμενα και μορφές ανάπτυξης που οδηγούν σε επιβάρυνση ή καταστροφή του περιβάλλοντος.
Η Ελλάδα είναι μια χώρα που δεν έχει λάβει σοβαρά υπ’ όψιν της το ζήτημα της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης. Τα σχολικά προγράμματα και τα εγχειρίδια αντιμετωπίζουν σε θεωρητική βάση επαρκώς το ζήτημα, η καθημερινότητα όμως εντός και εκτός σχολείων ακυρώνει στην πράξη κάθε σοβαρή προσπάθεια.
Στη χώρα μας έχει εδραιωθεί εδώ και πολλές δεκαετίες η αντίληψη ότι η καταστροφή του περιβάλλοντος εξασφαλίζει γρήγορο και εύκολο κέρδος. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο τουρισμός, που αποτελεί τη βαριά μας βιομηχανία, έχει αναπτυχθεί πάνω σ’ αυτό το μοντέλο.
Κεντρική εξουσία και Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι συμμέτοχες στην καταστροφή. Εδώ και πολλά χρόνια έχει δημιουργηθεί μια παράδοση πελατειακής σχέσης ανάμεσα στις κυβερνήσεις και τους ιδιοκτήτες αυθαιρέτων, οι οποίοι αντιμετωπίζονται σαν ψηφοφόροι υπό ομηρία και ανταμείβονται προεκλογικά με διευκολύνσεις. Οι δήμαρχοι φροντίζουν επίσης να μην επιβάλλουν τα προβλεπόμενα πρόστιμα στους ρυπαίνοντες, οι οποίοι συνήθως είναι τοπικοί μεγαλοπαράγοντες, χρήσιμοι για την εκλογική τους προοπτική.
Για να αλλάξει αυτή η θλιβερή πραγματικότητα, για να πάψουν οι χαμηλές επιδόσεις στην άσκηση περιβαλλοντικής πολιτικής, απαιτείται ισχυρή κοινωνική πίεση. Μόνο στην περίπτωση που η καταστροφή του περιβάλλοντος θα συνεπάγεται πολιτικό κόστος για την εκάστοτε κυβέρνηση υπάρχει σοβαρή πιθανότητα να αλλάξουν πολιτικές προτεραιότητες και πρακτικές.

Posted at 02:23PM May 04, 2008 by ET Administrator in Γενικά  |  Σχόλια[0]