Γιώργος Κουβαράς

Η σοφή Καλυψώ, ο Φελίπε και ο Σημίτης

Ακούγεται παράδοξο αλλά είναι αληθινό. Η Καλυψώ Νικολαΐδη πήρε τη θέση που επρόκειτο να καταλάβει ο Κώστας Σημίτης στην υπό τον Φελίπε Γκονζάλες ευρωπαϊκή «επιτροπή σοφών». Τα σενάρια έδωσαν και πήραν. «Τον άδειασε ο Γιώργος», «δεν έδωσε μάχη υπέρ του η Ντόρα κι ας τον είχε προτείνει η ίδια» και άλλες τέτοιες εσωστρεφείς νεοελληνικές αναλύσεις κυριάρχησαν για να εξηγήσουν το εκ πρώτης όψεως ανεξήγητο. Πώς δηλαδή μια διεθνώς καταξιωμένη αλλά άγνωστη στο ελληνικό κοινό πανεπιστημιακός κερδίζει στο μπρα ντε φερ με έναν τέως πρωθυπουργό που το όνομά του έχει «παίξει» ακόμη και για ηγετικές θέσεις στην Ε.Ε.

Κι όμως, δεν πήρε ο Γιώργος τον Φελίπε να του ζητήσει να κόψει τον Σημίτη και να βάλει στη θέση του την Καλυψώ, που είναι αλήθεια ότι την ξέρει από παλιά και της έδωσε πριν από τέσσερα χρόνια και την τιμητική 18η θέση στο ευρωψηφοδέλτιό του. Απλώς η Ε.Ε. αποφάσισε να λειτουργήσει τελικά η επιτροπή με καθαρά συμβουλευτικό χαρακτήρα, άρα μια πανεπιστημιακός ήταν πιο κατάλληλη από έναν πολιτικό.

Μια και μιλάμε για… παράδοξα, είναι ενδιαφέρον να δούμε πώς η Καλυψώ και ο Σημίτης συνδέονται εμμέσως πλην σαφώς μέσα από ένα συνέδριο που έγινε τον Οκτώβρη του 1995 στο Harvard, με εμπνευστές και χορηγούς τον Θεόδωρο και τη Γιάννα Αγγελοπούλου και θέμα «The Greek Paradox: Promises versus Performances» (Το ελληνικό παράδοξο: Υποσχέσεις εναντίον επιδόσεων), μια ιδέα της Γιάννας και του καθηγητή Γκράχαμ Αλισον. Προσκεκλημένοι σε κείνο το συνέδριο, που αποδείχτηκε σε αρκετά πράγματα προφητικό, ήταν ο τότε Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωστής Στεφανόπουλος, ο Τζόζεφ Νάι, τότε υφυπουργός στην κυβέρνηση Κλίντον και μετέπειτα πρύτανης του Harvard και θεωρητικός της soft diplomacy (ήπιας διπλωματίας), ο Κώστας Καραμανλής, βουλευτής τότε της Ν.Δ., ο Πέτρος Ευθυμίου, αλλά και κάποιοι διακεκριμένοι Ελληνες του ακαδημαϊκού χώρου, ορισμένοι εκ των οποίων έμελλε να παίξουν το ρόλο τους στα χρόνια του «εκσυγχρονισμού». Ανάμεσά τους ο Νικηφόρος Διαμαντούρος, που έγινε αργότερα Ευρωπαίος Ombudsman, ο Στέλιος Θωμαδάκης, που έγινε αργότερα πρόεδρος του Χρηματιστηρίου, και η Καλυψώ Νικολαΐδη, που ανέλαβε ειδικό ρόλο στη διάρκεια της ελληνικής προεδρίας στην Ε.Ε. το πρώτο εξάμηνο του 2003.

Αυτό που συζητούσαν οι προσκεκλημένοι το 1995 στη Βοστόνη ήταν γιατί η Ελλάδα δεν μπορούσε να τα καταφέρει, ενώ έχει όλες τις προϋποθέσεις. Τα πρακτικά του συνεδρίου εκδόθηκαν σε βιβλίο που επηρέασε βαθιά τους θεωρητικούς του «εκσυγχρονισμού» και αποτελεί ένα από τα κλασικά εγχειρίδια για τη σύγχρονη Ελλάδα. Το Harvard ασχολήθηκε ξανά με το ελληνικό παράδοξο το 2005, όταν η Γιάννα Αγγελοπούλου, έχοντας πίσω της την επιτυχία της διοργάνωσης των Ολυμπιακών Αγώνων της Αθήνας, μίλησε στο forum το οποίο φιλοξενεί ηγέτες κρατών για ελληνικές επιδόσεις που ξεπερνούσαν υποσχέσεις και προσδοκίες και δημιούργησε την έδρα σπουδών στο Kennedy School. Στο μεταξύ στην Ελλάδα είχαμε ζήσει τις παραδοξότητες του «εκσυγχρονισμού», ενώ η Καλυψώ Νικολαΐδη είχε αφήσει το Harvard για μια εξίσου λαμπρή ακαδημαϊκή καριέρα στην Οξφόρδη στο St. Antony’s College.

Posted at 03:08PM Oct 19, 2008 by ET Administrator in Γενικά  |  Σχόλια[0]