Γιάννης Λούλης

Καταρρέει το κομματικό σύστημα;

Το σύστημα περνάει κρίση. Που άλλωστε δεν είναι νέα. Ταυτόχρονα όμως οι αντοχές
του έχουν αποδειχθεί πιο αξιόπιστες από τις προβλέψεις για κατάρρευσή του. Υπάρχει ένα κεντρικό ερώτημα που αιωρείται αυτές τις ημέρες: Το σκάνδαλο της Siemens μπορεί να οδηγήσει σε κατάρρευση ή ανατροπή του κομματικού συστήματος, κεντρικοί πυλώνες του οποίου είναι τα δύο μεγάλα κόμματα; Διότι ήδη ακούγονται, προς την κατεύθυνση αυτή, βιαστικοί και ισοπεδωτικοί ισχυρισμοί, παραπέμποντας μάλιστα στο μη συγκρίσιμο παράδειγμα της Ιταλίας και του μπερλουσκονισμού. Φυσικά μέχρι να ξετυλιχθεί το κουβάρι του σκανδάλου, η εικόνα δεν θα είναι ολοκληρωμένη για την κοινή γνώμη και τους αναλυτές.
Παρ’ όλα αυτά μπορούν να γίνουν κάποιες πρώτες εκτιμήσεις. Αυτές εδράζονται σε μακροχρόνιες τάσεις της κοινής γνώμης, αλλά και τις αρχικές αντιδράσεις της. Ενας παλιός κανόνας είναι πως για να προκαλέσει ένα σκάνδαλο κατακλυσμιαίες πολιτικές αλλαγές, θα πρέπει να αιφνιδιάσει την κοινή γνώμη. Προκαλώντας σοκ. Ισχύει κάτι τέτοιο με το σκάνδαλο της Siemens; Προφανώς, όχι. Η πεποίθηση για αδιαφανείς χρηματοδοτήσεις των κομμάτων είναι εδραιωμένη. Είναι επίσης δεδομένη η αίσθηση ότι με «μίζες» γίνονται πολλές σημαντικές δουλειές στο Δημόσιο, αφού άλλωστε ο μέσος πολίτης έχει την ίδια εμπειρία σε επίπεδο καθημερινότητας.
Πρόσφατη δημοσκόπηση της MRB (για τον Alpha) έδειξε το 83,9% να πιστεύει πως υπάρχουν «αδιαφανείς πηγές χρηματοδότησης των κομμάτων». Το 56,3% πιστεύει (με μόνο το 26,3% να διαφωνεί) ότι η συνεισφορά της Siemens μπήκε στο ταμείο του ΠΑΣΟΚ. Ενώ το 71,5% θεωρεί ότι η υπόθεση της Siemens «αφορά» και τα δύο μεγάλα κόμματα, αν και το βάρος πέφτει περισσότερο στο ΠΑΣΟΚ. Στην ουσία λοιπόν έχουμε μια κοινή γνώμη προετοιμασμένη απόλυτα για όσα τεκμηριωμένα ή ατεκμηρίωτα ακούγονται. Αρα αυτή η κοινή γνώμη δεν είναι πιθανό να αντιδράσει ανατρεπτικά, εκτός και εάν προκύψουν δραματικές εξελίξεις που να της προκαλέσουν σοκ. Η ίδια δημοσκόπηση, «μέσα στην καρδιά» των πρώτων αποκαλύψεων για το σκάνδαλο, δεν έδειξε κάποιο μεγάλο ταρακούνημα του δικομματισμού. Είχαμε βεβαίως μικρή άνοδο του ΣΥΡΙΖΑ (εκ νέου), αισθητή (όχι όμως συνταρακτική) κάμψη του ΠΑΣΟΚ. Και άρα διεύρυνση της απόστασης υπέρ της Ν.Δ. (4,8%). Ομως το ΠΑΣΟΚ, το τελευταίο διάστημα, έχει υποστεί ένα διττό πλήγμα: Πέραν της χειροπιαστής εμπλοκής ενός στελέχους του στη χρηματοδοτική διαδρομή της Siemens, αντιμετώπισε την αναίτια και άκριτη εσωκομματική κρίση που προκάλεσε η ηγεσία του. Η κρίση αυτή ήταν σοβαρότατη, διότι έπληξε επιπροσθέτως την εικόνα Παπανδρέου. Ενώ αύξησε τη δυσπιστία της κοινής γνώμης σε ένα διχασμένο κόμμα.
Υπό τις περιστάσεις, το ΠΑΣΟΚ, που ήταν ήδη ο αδύναμος κρίκος του δικομματισμού (πριν από το διπλό πλήγμα), μοιάζει να «αντέχει». Παρά τη νέα κατηφόρα του. Ενώ είναι αμφίβολο αν το κρούσμα της Siemens το έπληξε περισσότερο από την εσωκομματική και ηγετική κρίση του.
Ταυτόχρονα, σε ένα πιο γενικό επίπεδο (και εδώ η MRB έθεσε ένα εύστοχο ερώτημα), οι ψηφοφόροι δεν αναζητούν έξοδο από την κρίση, κυρίως μέσω ενός νέου κόμματος (μόνο 8,6%), αλλά πρωτίστως, μέσω νέων προσώπων (51,4%). Αυτά τα πρόσωπα καλούνται προφανώς να αναδείξουν τα υπάρχοντα κόμματα.
Συμπεραίνοντας: Με βάση τα δεδομένα αυτά, οι πιθανότητες αποσύνθεσης του κομματικού συστήματος μοιάζουν εξαιρετικά περιορισμένες. Τούτο δεν σημαίνει ότι το σύστημα δεν περνάει κρίση. Που άλλωστε δεν είναι νέα. Ταυτόχρονα όμως οι αντοχές του έχουν αποδειχθεί πιο αξιόπιστες από τις προβλέψεις για κατάρρευσή του.

Posted at 03:06PM Jun 29, 2008 by ET Administrator in General  |  Σχόλια[1]