Δημήτρης Παξινός

Δημόσιες συμβάσεις

Η πολιτική των δημοσίων αγορών αποτελεί σήμερα μια ιδιαίτερα σημαντική πτυχή της γενικότερης κρατικής πολιτικής σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες, αλλά και στον κόσμο ολόκληρο. Στην Ελλάδα το Δίκαιο των Δημοσίων Συμβάσεων, που πραγματεύεται τη νομική πλευρά των δημοσίων αγορών, βρισκόταν για πολλές δεκαετίες στο περιθώριο του επιστημονικού ενδιαφέροντος των νομικών, κυρίως λόγω της παλαιότερα επικρατούσας αντίληψης ότι αφορά σε βοηθητικές δραστηριότητες του κράτους.

Αλλά, με την πάροδο του χρόνου, άρχισε να αναδεικνύεται όχι μόνον η τεράστια οικονομική σημασία των δημοσίων συμβάσεων για την κάλυψη των αναγκών του κράτους (και εν τέλει των ίδιων των πολιτών) σε έργα υποδομής, σε αγαθά και σε υπηρεσίες, αλλά και η ιδιαιτερότητα, το βάθος και η νομική γοητεία του παραμελημένου αυτού κλάδου του Δικαίου, η ανάπτυξη του οποίου, ιδίως τα τελευταία χρόνια, έγινε σχεδόν εκρηκτική.

Η προσέγγιση των σχετικών ζητημάτων κινείται πλέον τόσο σε εθνικό όσο και σε κοινοτικό επίπεδο, ενώ συνεχώς διευρύνεται τόσο η νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας και (δευτερευόντως) των πολιτικών δικαστηρίων όσο και του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, με αποτέλεσμα ο χώρος αυτός σύνδεσης των δύο Δικαίων, εθνικού και κοινοτικού, να έχει καταστεί πεδίο διαρκούς μελέτης και τριβής.

Βασικοί πυλώνες του Δικαίου των Δημοσίων Συμβάσεων και βασικό πλαίσιο των δικαστικών κρίσεων στις υποθέσεις αυτές είναι, όπως είναι γνωστό, η αρχή της διαφάνειας, η αρχή της ισότιμης μεταχείρισης των υποψηφίων, της αξιοκρατικής αξιολόγησής τους, του πραγματικού και ελεύθερου ανταγωνισμού και της προστασίας του δημοσίου συμφέροντος. Η κατά περίπτωση ανίχνευση των σημείων ισορροπίας μεταξύ της ελεύθερης αγοράς και της συνακόλουθης ανάπτυξης της οικονομικής δραστηριότητας των επιχειρήσεων αφενός και της ικανοποίησης των εκάστοτε δημοσίων αναγκών αφετέρου αποτελεί το μονίμως ζητούμενο για τον Ελληνα και τον κοινοτικό δικαστή. Η σοβαρότητα των υποθέσεων, που φθάνουν στα δικαστήρια, τόσο για την εθνική οικονομία όσο και για τη διασφάλιση της επιλογής ως τελικού αναδόχου της πλέον άξιας μεταξύ των υποψήφιων επιχειρήσεων, επιβάλλει την ταχεία, αποτελεσματική και νομικά άρτια δικαστική αντιμετώπισή τους, από δικαστές εξειδικευμένους στα ζητήματα αυτά, ιδιαίτερα έμπειρους, αλλά και υψηλού κύρους, ώστε να μην αισθάνονται δέος μπροστά στο κράτος και τους φορείς του όταν καλούνται να αποδώσουν δικαιοσύνη και να ορθοτομήσουν τις σχετικές διαφορές.

Για τους λόγους αυτούς, πέραν του γόνιμου επιστημονικού διαλόγου, ο οποίος αναπτύσσεται τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα σημαντική για την ορθή επίλυση των σχετικών διαφορών είναι η παραμονή -τουλάχιστον των άνω ενός οικονομικού κατωφλίου- των δημοσίων συμβάσεων στο δικαιοδοτικό έλεγχο του Συμβουλίου της Επικρατείας. Αυτό αποτελεί βαθιά πεποίθηση και μόνιμη θέση του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών και του δικηγορικού κόσμου γενικότερα. Αλλωστε, όπως είναι ευνόητο, ειδικά στις υποθέσεις αυτές, η δικαστική προστασία ουσιαστικά εξαντλείται στο επίπεδο των ασφαλιστικών μέτρων. Σε κάθε άλλη περίπτωση, ούτε αιτιώδης σύνδεσμος μεταξύ παρανομίας και ζημίας θα μπορεί να αποδειχθεί ούτε η αποκατάσταση της ζημίας θα ξεπερνά την αξία των φωτοτυπιών και των επικυρώσημων που χρησιμοποιήθηκαν κατά τη σύνθεση της υποβληθείσας στο διαγωνισμό προσφοράς.

Διότι η διεκδίκηση αποζημίωσης, έπειτα από ευδοκίμηση του κυρίως ενδίκου μέσου, θα έχει περιεχόμενο μόνο σε μία και μόνο περίπτωση, εξαιρετικά σπάνια στην πράξη: στην περίπτωση της προσφυγής του δεύτερου, κατά σειρά, υποψηφίου κατά του πρώτου, στον οποίο κατακυρώθηκε ο διαγωνισμός.

Ο Δ. Παξινός είναι πρόεδρος Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών.

Posted at 01:32PM Aug 27, 2008 by ET Administrator in General  |  Σχόλια[0]