Δημήτρης Παξινός

Αρχοντες και αρχόμενοι

Eνα κράτος για να λειτουργήσει χρειάζεται θεσμούς. Για να λειτουργήσει όμως ως κράτος δικαίου, χρειάζεται οι θεσμοί αυτοί να λειτουργούν. Σε κάθε περίπτωση ο θεσμικός εκπρόσωπος είναι συνήθως αυτός που με το προσωπικό του στίγμα και την παρουσία του, με το κύρος του, καταξιώνει ή απαξιώνει τον θεσμό. Είτε είναι Πρόεδρος της Δημοκρατίας είτε πρωθυπουργός είτε πρόεδρος του Α.Π. είτε πρόεδρος Ανεξάρτητης Αρχής κ.λπ.

Τα πράγματα δεν είναι όπως παλιότερα που ίσχυε εξ ορισμού ο απόλυτος σεβασμός στα πρόσωπα αυτά, απλώς και μόνο επειδή έφεραν τον τίτλο και δημιουργείτο ο ανάλογος μύθος. Υπήρχε η «απόσταση», δεν υπήρχε η καθημερινή επαφή, και έτσι δημιουργείτο η ανάλογη εικόνα. Σχετικά εξωραϊσμένη και απόμακρη. Παρά το γεγονός ότι εκείνες οι εποχές του '60 και του '70 ήταν εποχές ηρωικές, εποχές ουσίας, που όλοι, τιτλούχοι και μη, έδιναν το κάτι παραπάνω στη δουλειά τους, το κάτι παραπάνω για το χωριό τους, για την πατρίδα τους. Κι αν χρειαζόταν έδιναν και τη ζωή τους, μέσα από δύσκολες συνθήκες, δύσκολες καταστάσεις, με στερήσεις αλλά και υψηλόφρονες αναζητήσεις αξιών. Δεν χρειαζόταν να είναι κανείς μορφωμένος για να αποδίδει τον οφειλόμενο σεβασμό στο συμπολίτη του, στον πολιτικό, στο δικαστή. Υπήρχε μία ιεράρχηση αξιών και κανόνων, που διαπερνούσε τα κοινωνικά στρώματα και έδινε την εικόνα μιας ευνομούμενης πολιτείας.

Σήμερα και μόνο παρακολουθώντας τα ΜΜΕ παρατηρείς αυτήν την ισοπεδωτική αντίληψη να κυριαρχεί και με αγοραίο τρόπο να εκφράζονται για πρόσωπα που αντιπροσωπεύουν τους θεσμούς, δίνοντας μια άσχημη εικόνα σ’ όλους όσους τους παρακολουθούν από τους δέκτες της τηλεόρασής τους, «απολαμβάνοντας» το θέαμα.

Ετσι σιγά σιγά, χωρίς να το συνειδητοποιούμε, φθάνουμε στο σημείο να αρνούμεθα τα ουσιώδη συστατικά μιας κοινωνίας οργανωμένης με κάποιους κανόνες, αναλλοίωτους στη βασική τους υποδομή. Το ερώτημα βεβαίως είναι ποιος ευθύνεται περισσότερο γι’ αυτή την απαξίωση των θεσμών, την απαξίωση του Κοινοβουλίου, της Δικαιοσύνης, των Ενόπλων Δυνάμεων κ.λπ.

Η εύκολη απάντηση είναι ότι φταίνε μόνο τα πρόσωπα που ηγούνται των φορέων αυτών, που με την αρνητική παρουσία τους έχουν προκαλέσει την άσχημη αυτή εικόνα για τους θεσμούς. Ομως δεν είναι στη ζωή μας όλα άσπρο ή μαύρο, οφείλω να πω ότι έχουν μεν τη βασική ευθύνη, πλην όμως κι οι άνθρωποι αυτοί προέρχονται από τον ίδιο ελληνικό πηλό και έτσι είναι γαλουχημένοι. Το ανάθεμα είναι ο εύκολος τρόπος αντίδρασης από τον ανεύθυνο που ασκεί αβασάνιστα κριτική. Είμαστε, δυστυχώς, μια κοινωνία με τις στρεβλώσεις που οφείλονται βασικά στο πελατειακό σύστημα.

Ο ένας αιτιάται τον άλλον και όλοι μαζί την «κακή μας μοίρα», που όμως εμείς με την καθημερινή μας συμπεριφορά σε μεγάλο βαθμό διαμορφώνουμε. «Σεβασμό», μου έλεγε ο συγχωρεμένος ο δάσκαλος πατέρας μου, το ίδιο έλεγαν και οι συγχωριανοί. Σεβασμό που πρώτα τον οφείλουμε στον εαυτό μας, για να μπορέσουμε να μεταλαμπαδεύσουμε στη διαπαιδαγώγηση των παιδιών μας με αντιλήψεις ορθές. Και ορθή αντίληψη δεν είναι «βγάλε χρήμα με κάθε τρόπο να γίνεις κάποιος», αλλά μάθε να ζεις με αξίες που οδηγούν σε μια ισορροπημένη σωματική και πνευματική ανάπτυξη, σε ενίσχυση των θεσμών, σε ενίσχυση της Δημοκρατίας κι αν τα πρόσωπα δεν μας αρέσουμε, τότε ας φροντίσουμε να αντικατασταθούν. Με βροντερό τρόπο.

(Ο Δημήτρης Παξινός είναι πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Αθηνών)

Posted at 11:59AM Jun 21, 2007 by ET Administrator in General  |  Σχόλια[1]