Γιώργος Δασκαλόπουλος

Ψυχολογία, εμπιστοσύνη και πολιτική

Για πρώτη φορά η Ελλάδα βρίσκεται στη δίνη μιας διεθνούς οικονομικής κρίσης, με ταυτόχρονη εσωτερική πολιτική αναταραχή. Το πέρασμα της κρίσης στην Ευρώπη και η αγωνία των πολιτών για το μέλλον της οικονομικής κατάστασής τους -ακόμη και των οικονομιών τους- έχουν διαμορφώσει ένα περιβάλλον ιδιαίτερης αβεβαιότητας. Η αβεβαιότητα αυτή βάζει στον πάγο την οικονομική δραστηριότητα. Η ιδιωτική κατανάλωση το Σεπτέμβριο εμφανίστηκε μειωμένη κατά 20% σύμφωνα με τα προσωρινά στοιχεία στα μεγάλα δίκτυα διανομής, ενώ στα μικρότερα είναι ακόμη χειρότερη. Οι επενδύσεις έχουν παγώσει, ενώ ακόμη και το Δημόσιο έχει περιορίσει τις εκταμιεύσεις για την αποπληρωμή υποχρεώσεών του προς τον ιδιωτικό τομέα. Από την πλευρά τους οι τράπεζες περιορίζουν τη χορήγηση δανείων, τόσο σε ιδιώτες όσο και σε επιχειρήσεις. Συγκρινόμενοι με την επιβράδυνση αυτή, ακόμη πιο εφιαλτικοί ήταν οι φόβοι των προηγούμενων ημερών περί ενός γενικευμένου πανικού, όπου οι πολίτες θα έχαναν την εμπιστοσύνη τους προς τα τραπεζικά ιδρύματα. Αυτό, βέβαια, έχει ήδη αποφευχθεί μετά τις ξεκάθαρες παρεμβάσεις τόσο της κυβέρνησης όσο και της Τραπέζας της Ελλάδος, που εγγυήθηκαν την ασφάλεια των καταθέσεων στη χώρα. Ομως, το ζήτημα της επανεκκίνησης της οικονομίας παραμένει, καθώς το κρατικό και δανειακό χρήμα εξακολουθούν να είναι μπλοκαρισμένα. Και όσο αυτό συμβαίνει, οι επιπτώσεις της κρίσης θα είναι δυσμενέστερες, διαμορφώνοντας ένα φαύλο κύκλο με επιπτώσεις που όπως φαίνεται αρχίζουν να χτυπούν και στον τομέα της απασχόλησης. Φαινόμενο που ήδη παρατηρείται στην υπόλοιπη Ευρώπη. Για να κινηθεί όμως η οικονομία δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο σε παρεμβάσεις οριακού χαρακτήρα, που στόχο έχουν να ανεβάσουν την αρνητική ψυχολογία των πολιτών. Απαιτούνται και οι ουσιαστικές. Αυτές που θα τονώσουν το οικονομικό κλίμα, όχι μόνο με την (κατά τα άλλα απαιτούμενη) ψυχολογία, αλλά και με την αποκατάσταση της ροής των κεφαλαίων. Είναι σαφές ότι εδώ πρέπει να υπάρξει σαφής πολιτική, η οποία με τη σειρά της προϋποθέτει και το κατάλληλο υπόβαθρο. Η κυβέρνηση αυτό το γνωρίζει ήδη. Ο τρόπος με τον οποίο θα το εφαρμόσει είναι δική της υπόθεση, αλλά -όπως επίσης γνωρίζει- τα περιθώρια στενεύουν.

Posted at 03:03PM Oct 05, 2008 by ET Administrator in General  |  Σχόλια[0]