Χρύσανθος Λαζαρίδης

Πού οφείλεται η εκρηκτική αύξηση της τιμής του πετρελαίου;

Η πιο «δημοφιλής» εξήγηση είναι ότι φταίει η Κίνα, που αναπτύσσεται με αλματώδεις ρυθμούς. Αλλά αυτή η ερμηνεία είναι μάλλον παραπλανητική: Η Κίνα μπορεί να είναι η πιο πολυπληθής χώρα στον κόσμο (έχει γύρω στο 20% του παγκόσμιου πληθυσμού), αλλά από πλευράς οικονομικών μεγεθών είναι ακόμα πολύ πίσω: το Ακαθάριστο Προϊόν της (σε μη προσαρμοσμένους ονομαστικούς όρους) είναι μόλις 9% του παγκόσμιου ΑΕΠ (από 5% που ήταν το 2003). Και η κατανάλωσή της σε πετρέλαιο βρίσκεται επίσης σε επίπεδα 9% της παγκόσμιας κατανάλωσης.
Τα τελευταία 5 χρόνια, μάλιστα (από την περίοδο 2002-3, όταν το πετρέλαιο βρισκόταν στα 25 δολάρια το βαρέλι), το ένα τρίτο της αύξησης στην παγκόσμια κατανάλωση πετρελαίου το απορρόφησε μόνη της η Κίνα. Αλλά, αν η Κίνα έφτασε από το 5% στο 9% της παγκόσμιας κατανάλωσης κι αυτό αντιπροσωπεύει το ένα τρίτο της παγκόσμιας αύξησης στην κατανάλωση, ολόκληρη η παγκόσμια κατανάλωση αυξήθηκε κατά το τριπλάσιο των τεσσάρων ποσοστιαίων μονάδων, δηλαδή κατά 12%.
Μπορείτε να φανταστείτε να αυξάνεται μέσα σε μια πενταετία η παγκόσμια κατανάλωση ενός αγαθού κατά μόλις 12% και η τιμή του, στο ίδιο διάστημα, να… πενταπλασιάζεται;
Μπορεί να έχουμε αύξηση κατανάλωσης κατά 12% και αύξηση τιμής κατά 400% σε όρους δολαρίου (ή κατά 230% σε όρους ευρώ);
- Συμπέρασμα: ΔΕΝ είναι η Κίνα που ευθύνεται για την άνοδο της τιμής πετρελαίου. Ή, μάλλον, ευθύνεται για μικρό μόνο μέρος αυτής της αύξησης, γύρω στο 15%. Ενα 30% ακόμα οφείλεται στην πτώση του δολαρίου (στο οποίο αποτιμάται το πετρέλαιο στη διεθνή αγορά). Αλλά το (υπόλοιπο) 55% από την άνοδο της τιμής οφείλεται σε κερδοσκοπικούς λόγους:
- Το πετρέλαιο δεν αγοράζεται μόνο για να καταναλωθεί αμέσως, αλλά και για να αποθεματοποιηθεί και να πουληθεί αργότερα, σε υψηλότερες τιμές. Αυτή η συνεχής αποθεματοποίηση αυξάνει τη ζήτηση πολύ πέραν της κατανάλωσης.
Αν κάποια στιγμή αντιστραφούν οι κερδοσκοπικές προσδοκίες, θα αρχίσει η αντίστροφη διαδικασία: Αντί να μαζεύουν πετρέλαιο για μελλοντική πώληση, θα αρχίσουν να πουλάνε πετρέλαιο, που έχουν ήδη αποθεματοποιήσει, για να προλάβουν να «κλειδώσουν» υψηλότερες τιμές. Και τότε θα αρχίσουν να καταρρέουν οι τιμές…
- Είναι η αμερικανική επέμβαση στο Ιράκ και αντίστοιχες αναστατώσεις στη Νιγηρία και τη Βενεζουέλα που προκάλεσαν μεγάλη αύξηση της γεωπολιτικής αστάθειας. Και είναι η έξαρση γεωπολιτικής αστάθειας, κυρίως στη Μέση Ανατολή, που πυροδότησε συνεχείς προσδοκίες ανόδου των ενεργειακών τιμών και οδήγησε σε χιονοστιβάδα κερδοσκοπικής ζήτησης πετρελαίου για αποθεματοποίηση μάλλον παρά για κατανάλωση.
- Είναι μια διαπλοκή πολιτικών αιτίων (έξαρση της γεωπολιτικής αστάθειας στη Μέση Ανατολή) και οικονομικών αιτίων (έξαρση κερδοσκοπίας και αυτοεπιβεβαιούμενες προσδοκίες ανόδου των τιμών) που προκάλεσε την πρόσφατη κρίση.
Η Κίνα δεν έχει καμία ευθύνη. Και η κρίση μπορεί να αντιστραφεί ή να κλιμακωθεί ανεξαρτήτως του τι θα κάνει η Κίνα…

Posted at 10:21AM May 25, 2008 by ET Administrator in Γενικά  |  Σχόλια[0]