Ανδρέας Ανδριανόπουλος

Θύμα η Δημοκρατία

Οφείλω να ομολογήσω ότι λάθεψα. Για χρόνια πίστευα πως δεν είναι δυνατόν ο ολοκληρωτισμός να επιβιώσει όταν αρχίσουν να κυριαρχούν ελεύθερες οικονομικές επιλογές. Η εκτίμησή μου ήταν πως με το άνοιγμα των οικονομικών οριζόντων οι άνθρωποι δεν θα ήταν δυνατόν να ποδηγετηθούν πολιτικά. Διότι θα άλλαζαν οι αντιλήψεις τους, θα ζητούσαν περισσότερες επιλογές, θα ήθελαν να έχουν την ευχέρεια να διαλέγουν πολύ περισσότερα πράγματα.

Τα παραδείγματα της Κίνας αλλά και της Ρωσίας δείχνουν το ακριβώς αντίθετο. Η οικονομική ευημερία και η απαλλαγή του άγχους της καθημερινής σχεδόν επιβίωσης έχουν γεμίσει τους Ρώσους πολίτες ευφορία και αισιοδοξία. Ελάχιστοι νοιάζονται για το γεγονός πως δεν συγκρούονται σε καθημερινή σχεδόν βάση κόμματα και πολιτικές προσωπικότητες. Η Δούμα (η Ρωσική Βουλή) κυριαρχείται ουσιαστικά από το κυβερνητικό κόμμα, με ελάχιστες έδρες να ανήκουν σε κάποια κόμματα της αντιπολίτευσης.

Ολα αυτά γίνονται σε ένα κλίμα συντεταγμένης ομαλότητας, με την έννοια πως δεν υπάρχει καθεστωτική λογοκρισία. Απλά τα μέσα ανήκουν σε φορείς που με τον έναν ή τον άλλον τρόπο (είτε μέσω δημόσιων επιχειρήσεων, όπως η Gazprom, είτε λόγω συμφερόντων των ιδιοκτητών τους) δεν έχουν τη διάθεση να ασκήσουν σοβαρή κριτική. Με το βαρέλι το πετρέλαιο στα 140 δολάρια και τη ζήτηση φυσικού αερίου στα ύψη είναι σίγουρο πως οι πολιτικές ανησυχίες θα είναι αρκετά μακριά από τους οραματισμούς του ρωσικού λαού.

Με στόχο την καθημερινή σχεδόν βελτίωση της καλοπέρασης των μαζών, το καθεστώς στο Πεκίνο φροντίζει να κρατήσει τα ηνία του πολιτικού ελέγχου απρόσβλητα. Είναι ένα ζήτημα που έχει κυρίως να κάνει με νοοτροπίες και αντιλήψεις. Ενας λαός συνηθισμένος στη στέρηση, τις κακουχίες και συχνά ακόμη και την πείνα βρέθηκε ξαφνικά να κολυμπά σε ένα δίχως όρια καπιταλισμό.

Οι αξίες που εκπέμπει πλέον σήμερα η κινεζική κοινωνία είναι ένα «ήθος» απόλυτης ατομικότητας συνδεμένης με το στόχο του «γίνε πλούσιος γρήγορα». Η κατάρρευση του υποτιθέμενου κομμουνιστικού ήθους και η κυριαρχία του καπιταλισμού είναι απόλυτες.

Σε πρόσφατη εργασία της η Kellee Tsai, του Πανεπιστημίου John Hopkins εδώ στην Ουάσιγκτον, ασχολείται με τη σχέση δημοκρατίας και οικονομίας της αγοράς στην Κίνα («Capitalism without Democracy: The Private Sector in Contemporary China», 2008). Οι περισσότεροι επιχειρηματίες είναι στην Κίνα στελέχη του κομμουνιστικού κόμματος αλλά με εξαιρετικά επιθετικούς οικονομικούς προσανατολισμούς. Η σχέση με το κόμμα είναι μάλλον απολιτική. Περισσότερο δείχνει την πίστη σε ένα φορέα που εξασφαλίζει την οικονομική δράση από παρενέργειες, ανατροπές και διακοπές.

Σε μια χώρα όπου καθημερινά γεννιούνται 44.000 μωρά, ο πληθυσμός δηλ. μιας μεγάλης σχετικά ελληνικής πόλης, και όπου οι καταναλωτές της απορροφούν το 13% της παγκόσμιας παραγωγής γάλακτος με μια αυξητική τάση του 25% ετήσια (δηλ. το 2027 η Κίνα θα καταναλώνει από μόνη της παραπάνω από την παγκόσμια παραγωγή) το όραμα είναι τα περισσότερα λεφτά. Σε βάρος βέβαια της Δημοκρατίας.

Posted at 10:27AM Jul 07, 2008 by ET Administrator in General  |  Σχόλια[0]