Ανδρέας Ανδριανόπουλος

Η επικείμενη σύγκρουση των γενεών

Στη διάρκεια του 99% της πορείας του ανθρώπινου γένους η μέση προσδοκία ζωής δεν ξεπερνούσε τα 18 χρόνια. Η γενιά τού σήμερα μπορεί όμως να έχει προσδοκίες ζωής που είναι δυνατόν να φθάνουν σε μέσο όρο τα 80 ή και τα 90 χρόνια. Την ίδια στιγμή βέβαια ο αριθμός των γεννήσεων θα περιορίζεται.

Το γεγονός της παρουσίας στην κοινωνία πολλών περισσότερων γενεών αλλάζει και τον τρόπο αντιμετώπισης των διάφορων ηλικιακών ομάδων. Τι ακριβώς θα σημαίνει στο μέλλον ο όρος «ηλικιωμένος»; Μέχρι σήμερα συζητούσαμε για νέους, μεσήλικες και ηλικιωμένους. Τώρα όμως που οι άνω των εξήντα θα ζουν ίσως και μέχρι τα ενενήντα, θα είναι απαραίτητο να σχηματιστούν καινούργιες εννοιολογικά ηλικιακές κατηγορίες; Δεν είναι το ίδιο «ηλικιωμένος» ένας εξηντάρης με έναν ογδονταπεντάρη. Οι περισσότεροι από τους ανθρώπους αυτούς θα ζήσουν παραπάνω από το χρόνο ωρίμανσης κι απόσβεσης των χρημάτων που έχουν πληρώσει για τις συντάξεις και την περίθαλψή τους αλλά και μετά την εξάντληση των όποιων αποθεμάτων των προσωπικών τους οικονομιών κι επενδύσεων για την κάλυψη των γηρατειών τους.

Αυτή η απίστευτη, μέχρι και πριν από λίγα χρόνια, προοπτική αυτονόητα προμηνύει συγκλονιστικές κοινωνικές ανατροπές κι αδιέξοδα. Αντί για οικογένειες τριών γενεών θα είναι πλέον συνηθισμένο φαινόμενο στο μέλλον οι οικογένειες τεσσάρων γενεών. Η ουσία της σημαντικής αυτής αλλαγής είναι πως τα ενεργά μέλη κάθε οικογένειας θα είναι υποχρεωμένα να ξοδεύουν πολύ περισσότερο χρόνο για τη φροντίδα των γονιών και των παππούδων τους, παρά για τα παιδιά τους. Στον καθαρά οικονομικό τομέα η διεύρυνση των χρονικών
ορίων επιβίωσης του μέσου ανθρώπου θα μεταβάλει τον προσανατολισμό και τις επιλογές του επιχειρηματικού κόσμου. Καινούργια προϊόντα, υπηρεσίες και στρατηγικές του μάρκετινγκ θα αναδειχθούν για να καλύψουν τις ανάγκες αυτού του νέου ηλικιακού κύματος.

Οι ηλικιωμένοι θα είναι περισσότεροι, θα έχουν περισσότερο ελεύθερο χρόνο και οι πιο πολλοί απ’ αυτούς θα έχουν διαθέσιμο εισόδημα για κατανάλωση. Η προοπτική αυτή δεν είναι ιδιαίτερα μακρινή αν σκεφθεί κανείς πως ήδη οι επιζώντες Μπιτλ κι ο Μικ Τζάγκερ ανήκουν στην κατηγορία των ηλικιωμένων, ενώ ο Μάικλ Τζάκσον και η Μαντόνα έχουν ήδη περάσει τα σαράντα πέντε!

Το πρόβλημα της κοινωνικής ασφάλισης προβάλλει μια πραγματικότητα που σχεδόν κανένας δεν έχει το θάρρος να παραδεχθεί στη χώρα μας. Πως δηλαδή η κοινωνία μας, μέσα από τη διάρθρωση και τους προσανατολισμούς της, δείχνει μια αδυσώπητη σκληρότητα προς τους νέους, που φθάνει ίσως και μέχρι τα όρια μίσους! Τα Μέσα Ενημέρωσης νοιάζονται μοναχά για το αβανταδόρικο ζήτημα της αύξησης ή όχι των εισφορών και στο τέλος κάθε συζήτησης κανένας δεν αποχωρεί σοφότερος αναφορικά με την ουσία του προβλήματος.

Σύντομα το σύστημα θα οδηγηθεί σε αδιέξοδο, με κύριο θύμα τους νεότερους, που είναι μαθηματικά βέβαιο πως, ανεξάρτητα από τις τρέχουσες ή και τις μελλοντικές τους συνεισφορές, θα είναι αδύνατον να απολαύσουν το οτιδήποτε όταν φθάσουν και εκείνοι σε ηλικία αποχώρησης από την ενεργό δράση.

Οσοι σήμερα και αύριο εισέλθουν στην παραγωγική διαδικασία θα επιδοτούν τις απολαβές των ηλικιωμένων, ενώ αντικειμενικά δεν θα μπορούν να προσδοκούν σε καμία παροχή προς τους εαυτούς τους στο μέλλον! Δεν χωράει αμφιβολία πως ένα τόσο αδιέξοδο σύστημα έχει άμεση ανάγκη μεταρρύθμισης. Εν τούτοις, κάτι τέτοιο είναι εξαιρετικά δυσχερές. Διότι όσοι σήμερα απολαμβάνουν ή προσδοκούν σε λίγα χρόνια να απολαύσουν τις παροχές τους δεν είναι διατεθειμένοι να θυσιάσουν έστω και κάποιο μέρος από τα μέχρι σήμερα κατοχυρωμένα δικαιώματά τους για να εξασφαλίσουν κάποια αντίστοιχη κοινωνική προστασία για τις γενιές του αύριο.

Το πρόβλημα γίνεται περισσότερο σύνθετο αν αναλογιστεί κανείς πως, καθ’ όσον η τάση γήρανσης του πληθυσμού θα διογκώνεται, τόσο περισσότεροι αριθμητικά θα γίνονται εκείνοι που με κανέναν τρόπο δεν θα επιθυμούν τροποποίηση του συστήματος. Η δύναμη της ψήφου τους θα ακυρώνει κάθε προσπάθεια μεταρρύθμισης, ενώ θα καθοδηγεί τα νομοθετικά σώματα σε πρωτοβουλίες που θα επιβαρύνουν όλο και περισσότερο τα ήδη σε αδιέξοδο ευρισκόμενα νεότερα στρώματα του πληθυσμού. Οι νέοι, ως λιγότεροι, θα υφίστανται ρυθμίσεις που
θα εξανεμίζουν το βιος τους χωρίς να τους εξασφαλίζουν κάποια σιγουριά για τα χρόνια της αποστρατείας τους. Το σύστημα θα ευνοεί λοιπόν από τα πράγματα τους πολυπληθέστερους ηλικιωμένους και θα υπηρετεί σχεδόν αποκλειστικά τα συμφέροντα και τις επιδιώξεις τους. Το αδιέξοδο θα είναι περίπου πλήρες!

Η σύγκρουση των γενεών θα είναι σκληρότατη. Χρειάζονται πολιτικές ηγεσίες με θάρρος για την αποτροπή των κοινωνικών αδιεξόδων. Λύσεις πλέον. Και όχι «διάλογος». Η κυβέρνηση εκλέγεται για να κυβερνά. Και όχι για να διαλέγεται...

Posted at 11:32AM Oct 25, 2007 by ET Administrator in General  |  Σχόλια[8]