- Όλες
- General
Αντώνης Καρατζαφέρης
Συντάκτης Ελεύθερου Τύπου
Αγκάθι στο «και πέντε»
Από τις αρχές της δεκαετίας του ’90 που ξεκινά η υλοποίηση ενός οράματος δεκαετιών, όπως η ανέγερση του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης, δεν έλειψαν οι διενέξεις και οι επιστημονικές έριδες γύρω από το έργο. Διενέξεις που αρχικά αφορούσαν στην επιλογή της συγκεκριμένης θέσης, το οικοδομικό τετράγωνο Μακρυγιάννη, λίγο αργότερα στην τύχη των αρχαιοτήτων που εντοπίστηκαν στη διάρκεια των ανασκαφών, αλλά και στις κόντρες με τους περιοίκους, καθώς το σχέδιο της ανέγερσης περιελάμβανε την απαλλοτρίωση και κατεδάφιση πολλών ακινήτων στην περιοχή. Ηδη είκοσι πέντε ακίνητα έχουν απαλλοτριωθεί και τα περισσότερα έχουν κατεδαφιστεί. Σήμερα που το Νέο Μουσείο οδεύει προς την περάτωσή του, βρίσκεται ενώπιον νέου διλήμματος. Στο επίκεντρο έντονης συζήτησης και κριτικής, αυτή τη φορά, τίθεται η πρόσφατη γνωμοδότηση του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου και του Συμβουλίου Νεωτέρων Μνημείων του υπουργείου Πολιτισμού περί του αποχαρακτηρισμού δύο διατηρητέων κτιρίων επί της Διονυσίου Αρεοπαγίτου, προκειμένου (μετά την κατεδάφισή τους) το Μουσείο να αποκτήσει απρόσκοπτη θέα προς τον Ιερό Βράχο. Το ένα από τα κτίρια, δείγμα αρχιτεκτονικής αρτ ντεκό του Βασιλείου Κουρεμένου των αρχών της δεκαετίας του ’30, χαρακτηρίζεται πολύ σημαντικό έργο από την αρχιτεκτονική κοινότητα που αντιτίθεται στην κατεδάφισή του. Οι υπέρμαχοι της απόφασης για την κατεδάφιση των κτιρίων διατείνονται πως οι πίσω όψεις τους είναι άσχημες. Επίσης θεωρούν ότι παρεμποδίζουν τη θέαση των μνημείων του Ιερού Βράχου αλλά και την ολοκλήρωση του έργου της ενοποίησης των αρχαιολογικών χώρων στην περιοχή. «Οι πίσω όψεις είναι όντως άσχημες, μπορούν όμως κάλλιστα να εξωραϊστούν», υποστηρίζουν αυτοί που αντιτίθενται στην κατεδάφιση των οικημάτων. Η υπόθεση αυτή μας φέρνει στο νου την τύχη δεκάδων νεοκλασικών κτιρίων, τα οποία άλλοτε «λαβώθηκαν θανάσιμα», άλλοτε εγκαταλείφθηκαν και σίγουρα πολλά από αυτά μοιάζουν σήμερα φαντάσματα αλλοτινών εποχών. Με την Πολιτεία να παρακολουθεί, τις περισσότερες φορές, αμέτοχη την τύχη τους. Τα ερωτήματα που προκύπτουν από την υπόθεση της Διονυσίου Αρεοπαγίτου είναι πολλά. Εάν ήταν επιβεβλημένη η κατεδάφιση των δύο κτιρίων, γιατί έπρεπε το θέμα να έρθει στο Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο στο παρά πέντε της υλοποίησής του; Γιατί, παραδείγματος χάριν, το θέμα της κατεδάφισης δεν τέθηκε εξαρχής ως προδιαγραφή για την εκπόνηση της αρχιτεκτονικής μελέτης; Εάν αληθεύει ότι κύριος λόγος για την απόφαση της κατεδάφισης είναι ότι τα δύο κτίρια θα ενοχλούν τους επισκέπτες που θα τρώνε και θα πίνουν τον καφέ τους στο καφέ - εστιατόριο του Νέου Μουσείου, τότε μήπως αψήφιστα ελήφθη η συγκεκριμένη απόφαση; Δεδομένου ότι η αρχιτεκτονική συνέχεια στη ζωή μιας πόλης είναι ζητούμενο και απαραίτητη προϋπόθεση για τη γνώση της ιστορίας της πολεοδομίας της. Ας μη λησμονούμε ότι η ιστορία της Αθήνας δεν σταματά στο Χρυσό Αιώνα του Περικλή.
Posted at 09:37AM Aug 13, 2007 by ET Administrator in General | Σχόλια[3]
Όμως ως αρχιτέκτων μου θυμίζει κάποιους συναδέλφους του, πριν μερικά χρόνια, που ωρύονταν κατά των διαθέσεων του κυρίου Βωβού ότι θα τσιμεντοποιήσει τάχα το κτήμα Θών στους Αμπελοκήπους, ενω όπως αποκαλύφθηκε εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα των ιδιοκτητών, τα άθλια παραπήγματα των οποίων φτιασιδώθηκαν, ώστε να παραμείνουν στον χώρο που προορίζονταν, όπως έλεγαν, για πάρκο πρασίνου...
Η εκεί επιδειχθείσα υποκρισία και ανακολουθία επαναλαμβάνεται σε διαφορετικό σενάριο στην Αρεοπαγίτου.
Η τρέχουσα λογική του παραλόγου εστίασε στην σωτηρία των δυο πολυκατοικιών του 1930 που ξαφνικά έγιναν περιώνυμες, ιδιαίτερα η 17, χάριν στην ένταξή της στα μνημεία της Ελληνικής Αρχιτεκτονικής Κληρονομιάς απο τον 19ο μέχρι τα τέλη του 20ου Αιώνα.
Το θέμα προφανώς δεν αφορά καμία Κληρονομιά διότι δεν πρόκειται για τίποτα το Ελληνοπρεπές αλλά για μια ακόμα δημιουργία ενός χαροπαλαίοντος κλασικισμού, επηρεασμένου απο ευρωπαϊκά στοιχεία που τίποτα δεν ανακαλούν στη μνήμη των Ελλήνων.
Η σημερινή Αθήνα ελάχιστα έχει ανάγκη την αναμασημένη τροφή των γερμανών ή των γερμανομαθών Ελλήνων αρχιτεκτόνων, που στην εποχή τους, στερούμενοι άλλων προτύπων, μετρήθηκαν με τους αρχαίους και ήλθαν θλιβερά υποδεέστεροι ως αντιγραφείς.
Οταν δε το αναμάσημα συνοδεύεται απο έπαρση στηριγμένη σε κάποια αυθαίρετη κατηγοριοποίηση στα μνημεία της Ελληνικής Κληρονομιάς, τότε το άλογο θράσος αντικαθιστά την έλλογη σκέψη, το μοναδικό γνώρισμα σοφίας και γνώσης.
Ο αναμασημένη τροφή των γερμανών αρχιτεκτόνων κάλυψε μία στερρή εποχή, μία εποχή χωρίς λαμπρότητα, μία εποχή παλιγγένεσης του ελληνισμού.
Χωρίς επομένως να αγνοούμε το θετικό για την εποχή έργο του ψευδεπίγραφου κλασικισμού, δεν θα φθάσουμε στην άλλη πλευρά να το αναγάγουμε σε σημαντικότητα που επιβάλλει την διατήρησή της, ιδιαίτερα όταν φέρει παρείσακτες επιρροές, απόλυτα ξένες προς την διάφανη καθαρότητα των μνημείων του Βράχου της Ακρόπολης.
Τίποτα δεν είναι δυνατό να σταθεί εμπόδιο στη σχέση που επεδίωξαν οι αρχιτέκτονες του νέου μουσείου με το έργο της αιωνιότητας, τον Παρθενώνα.
Δεν έχει σημασία αν το 17 και το 19 κρύβουν τον μισό ή μέρος του βράχου και καθόλου το υπέρλαμπρο μνημείο του πολιτισμού μας, σημασία έχει οτι το προσβάλουν με τα αναιδή νώτα τους.
Στο παρελθόν μία τέτοια προσβολή στα μνημεία ήταν αιτία πολέμου και οπωσδήποτε ανείπωτης αναταραχής.
Σήμερα λειτουργούμε πολιτισμένα, κυριαρχούμε στα ένστικτά μας, συζητούμε με ανοχή και αποφασίζουμε λογικά.
Εάν είναι πράγματι έτσι, τότε η ετυμηγορία θα αδικούσε και το πλέον έξοχο απο τα έργα του Τσίλλερ. Για τον κύριο Κουρεμένο δεν είναι δυνατόν να γίνεται λόγος...
Εάν μάλιστα η ανάσυρση του ονόματος του ομολογουμένως διακεκριμένου Έλληνα αρχιτέκτονα είναι προσχηματική όπως φαίνεται πιθανότερο, τότε οι σκιές της αμφιβολίας υπάρχει κίνδυνος να εξελιχθούν σε στοιχεία αποκάλυψης για τους υποστηρικτές αυτής της πραγματικά αλλόκοτης θέσης.
Παναγιώτης Μπαζιωτόπουλος
Οικονομολόγος - Επιχειρησιακός Ερευνητής
+30 6932 288185
Απεστάλη από τον/την Μπαζιωτόπουλος Παναγιώτης στις August 14, 2007 at 08:12 PM EEST #
Απεστάλη από τον/την Μάρκος Τσάκας στις September 20, 2007 at 11:17 AM EEST #
Απεστάλη από τον/την Σίλβια Π. Πικρού στις March 03, 2008 at 05:03 AM EET #